Iran snijdt internet af terwijl dodental protesten oploopt tot 45

2026-01-08 buitenland

Teheran, donderdag, 8 januari 2026.
Iran heeft het internet landsbreed afgesloten nadat protesten over de economische crisis zich uitbreidden naar alle 31 provincies. Minstens 45 demonstranten zijn omgekomen, waaronder 8 kinderen, en meer dan 2.000 mensen zijn gearresteerd. De protesten begonnen eind december 2025 toen de Iraanse rial instortte tot 1,4 miljoen per dollar. Winkeliers hielden stakingen en demonstranten riepen leuzen als ‘Noch Gaza, noch Libanon’. De in ballingschap levende kroonprins Reza Pahlavi roept Iraniers op om donderdag- en vrijdagavond om 20:00 uur vanaf daken en ramen te roepen.

Internetblackout en escalerende geweld

Het dodental steeg woensdag 7 januari dramatisch toen 13 demonstranten werden gedood - de bloedigste dag sinds de protesten begonnen [1]. Internetmonitor NetBlocks rapporteerde donderdag 8 januari een landelijke internetafsluiting, een beproefde tactiek van het regime om communicatie tussen demonstranten te blokkeren [2]. In Fars provincie trokken betogers een standbeeld van de gedode generaal Qassem Suleimani omver [2]. Een politiebureau in Chenaran werd aangevallen, wat resulteerde in vijf doden [2]. President Masoud Pezeshkian riep donderdag op tot terughoudendheid: ‘Gewelddadig of dwingend gedrag moet worden vermeden’ [2], maar opperhoofd Ali Khamenei had al eerder een hardere aanpak bevolen [5]. Winkeliers in de Koerdische regio’s en tientallen andere steden hielden een algemene staking [2][4].

Economische crisis als brandstof voor opstand

De protesten begonnen eind december 2025 in Teherans Grand Bazaar toen kooplieden protesteerden tegen de instortende rial [3][6]. De munt had bijna de helft van zijn waarde verloren in het afgelopen jaar [3]. Voedselprijzen stegen met meer dan 70% sinds vorig jaar, medicijnen met ongeveer 50% [2]. De VS beschuldigen Iran ervan prijzen zo hoog te zetten ‘dat consumenten niet kunnen kopen en boeren niet kunnen verkopen’ [4]. Het regime wijt de economische problemen aan externe factoren, voornamelijk sancties die volgden op de twaalf dagen durende oorlog met Israël in juni 2025 [2][7]. Demonstranten scanderen nu ‘Noch Gaza, noch Libanon, ik offer mijn leven voor Iran’ - een directe afwijzing van het regime dat jaarlijks tussen de 700 miljoen en 1 miljard dollar uitgeeft aan regionale bondgenoten [5].

Kroonprins roept op tot actie terwijl Trump dreigt met interventie

De in ballingschap levende kroonprins Reza Pahlavi, zoon van de in 1979 omvergeworpen sjah, riep Iraniers op om donderdag- en vrijdagavond om 20:00 uur lokale tijd ‘vanaf ramen en daken te schreeuwen’ [1][4]. ‘Gebaseerd op jullie reactie zal ik de volgende oproepen tot actie aankondigen’, zei hij [4]. President Donald Trump herhaalde zijn dreigement van vorige week: als Iran ‘vreedzame demonstranten gewelddadig doodt, zal Amerika hen te hulp schieten’ [6][7]. Iran’s legertop waarschuwde Washington tegen escalerende retoriek en dreigde met preventieve aanvallen [2][7]. De protesten onderscheiden zich van eerdere bewegingen door hun economische karakter, maar analisten waarschuwen dat het regime’s beproefde onderdrukking en externe dreiging een ‘explosieve cocktail’ kunnen vormen [6].

Bronnen

Iran protesten internetblackout