Hardenberg zet COA onder druk met dwangsom van 55.000 euro per dag
Hardenberg, woensdag, 18 maart 2026.
De gemeente Hardenberg dreigt het COA met een boete van 55.000 euro per dag als het asielzoekerscentrum niet binnen een week sluit. Het conflict ontstond toen het COA terugkwam van de afspraak om het azc te sluiten op 8 maart 2026, omdat er geen alternatieve opvang was voor de 463 bewoners. De gemeente stelt dat het COA geen geldige vergunning meer heeft en geeft hen tot 23 maart 2026 de tijd. Experts noemen de dwangsom symboolpolitiek - boetes creëren geen extra opvangplekken. Het illustreert de groeiende spanningen tussen lokale overheden en het nationale asielbeleid, waarbij gemeenten vastzitten aan afspraken terwijl het COA kampt met een landelijk capaciteitstekort.
COA houdt voet bij stuk ondanks dreiging
Het COA laat zich vooralsnog niet intimideren door de dwangsom. Een woordvoerder benadrukt dat ze ‘geen andere optie zien dan de locaties open te houden om te voorkomen dat mensen op straat komen te staan’ [1]. Het landelijke capaciteitstekort maakt het vinden van alternatieve opvang praktisch onmogelijk [1]. Op dinsdag 10 maart verbleven er nog 463 mensen in het azc en 31 in de noodopvang in Loozen [1]. De organisatie ‘betreurt deze situatie zeer: voor de gemeente, de omwonenden, de medewerkers en de bewoners van de locatie’ [1]. Het COA overweegt zorgvuldig hoe om te gaan met de beslissing van Hardenberg [1].
Experts twijfelen aan effectiviteit boetes
Universitair hoofddocent Viola Bex-Reimert van de Universiteit Utrecht noemt de dwangsom ‘symboolpolitiek’ [2]. ‘Als het COA geen opvangplekken heeft, helpt een boete niet. Dan kun je beter samen zoeken naar een oplossing,’ stelt ze [2]. De gemeente heeft de boete al aangepast na bezwaar van het COA - van oorspronkelijk 70.000 euro naar 55.000 euro per dag voor het azc [2]. Voor de noodopvang daalde het bedrag van 11.000 naar 7.500 euro per dag [2]. Het maximum voor het azc ligt op 4.950.000 euro, voor Loozen op 675.000 euro [2]. Dit patroon van dwangsommen tegen het COA is niet nieuw - in 2024 kreeg de organisatie al een boete van 15.000 euro per dag voor het overschrijden van de capaciteit in Ter Apel [1].
Bredere problematiek asielopvang
Het conflict in Hardenberg toont een veel groter probleem: de spanning tussen lokale afspraken en nationale capaciteit. Wethouder Alwin Mussche (OpKoers.nu) benadrukt: ‘De afspraak was dat deze locaties na tien jaar zouden sluiten. Het COA wist dat al jaren’ [2]. De gemeenteraad besloot al in april 2025 tot sluiting, het contract liep af op 8 maart 2026 [1]. Enkele dagen voor die datum liet het ministerie van Asiel en Migratie echter weten dat sluiting nog niet mogelijk was [1]. De gemeente wil nu van het ministerie van Justitie en Veiligheid weten welke concrete stappen worden gezet voor een oplossing [2]. Voor gewone burgers betekent dit dat de discussie over asielopvang steeds vaker lokale gemeenschappen verdeelt, waarbij landelijke tekorten lokale problemen worden.