Nederlandse onderzoekers maken neusspray die alle griepvirussen aanpakt
Leiden, vrijdag, 13 februari 2026.
Leyden Laboratories ontwikkelt samen met Harvard een revolutionaire neusspray tegen griep. De spray werkt anders dan vaccins: antistoffen worden direct in de neus gespoten en blijven urenlang actief. Het bijzondere is dat deze spray beschermt tegen alle griepvarianten zonder jaarlijkse aanpassingen. De eerste veiligheidsstudies met 143 mensen zijn succesvol afgerond. CEO Wiedhaup belooft zelfs bescherming tegen vogelgriep. Dit zou een doorbraak kunnen zijn voor ouderen en kwetsbare groepen, bij wie vaccins slechts 35% effectief zijn.
Economische impact op farmaceutische markt
De neusspray van Leyden Laboratories zou de griepmarkt flink kunnen opschudden. Huidige griepvaccins moeten elk jaar opnieuw worden ontwikkeld en aangepast aan nieuwe virusvarianten [1][2]. Dit kost farmaceutische bedrijven miljoenen euro’s per jaar. De nieuwe spray daarentegen hoeft maar één keer ontwikkeld te worden en werkt tegen alle griepvarianten [1][2]. “We werken met unieke antilichamen die kunnen beschermen tegen hele families van virussen”, legt CEO Koenraad Wiedhaup van Leyden Laboratories uit [1][2]. Voor consumenten betekent dit mogelijk goedkopere bescherming. De effectiviteit van huidige vaccins ligt namelijk slechts op 35 procent tegen infectie en 41 procent tegen ziekenhuisopname [1][2].
Marktpotentieel en timing
De cijfers laten zien waarom deze doorbraak zo belangrijk is. In België alleen al worden jaarlijks 500.000 mensen getroffen door griep [1][2]. Wereldwijd gaat het om 5 miljoen ernstige infecties per jaar [1][2]. Bovendien laat de helft van alle risicopatiënten in België zich niet vaccineren tegen griep [1][2]. De neusspray zou deze groep mogelijk wel kunnen bereiken, omdat het makkelijker in gebruik is dan een injectie. De eerste klinische studie met 143 mensen toonde aan dat het middel veilig is [1]. Vervolgstudies met meer proefpersonen moeten nog bepalen hoe goed de spray daadwerkelijk beschermt [1][2]. “Het gaat nog wel even duren voordat de neusspray beschikbaar is”, waarschuwt Clarissa Koch, chief scientific officer van Leyden Labs [5].
Concurrentie en toekomstperspectief
Leyden Laboratories is niet het enige bedrijf dat werkt aan innovatieve griepbehandeling. Het Rode Kruis ontwikkelt ook een neusspray, maar dan op basis van bloedplasma van recent zieke patiënten [2]. De antistof CR9114 waar Leyden Labs mee werkt, richt zich op een eiwit dat bij veel verschillende virusvarianten hetzelfde blijft [3]. Hierdoor zou de spray zelfs kunnen werken tegen toekomstige pandemieën zoals vogelgriep [1][2]. “Ons griepantilichaam kan ook beschermen tegen vogelgriep”, beweert CEO Wiedhaup [1][2]. Dit zou een enorme markt kunnen openen, vooral voor kwetsbare groepen zoals ouderen bij wie vaccins minder goed werken [5]. De spray is bedoeld om eerst voor deze doelgroep beschikbaar te komen [5].