huisarts voelde zich als opgejaagd wild door druk van hugo de jonge tijdens corona

2026-06-17 politiek

Den Haag, woensdag, 17 juni 2026.
Op 17 juni 2026 vertelde huisarts Rob Elens tijdens de parlementaire coronaverhoren hoe hij zich onder druk gezet voelde door het ministerie van Volksgezondheid. Elens, die in 2020 hydroxychloroquine voorschreef tegen COVID-19, kreeg te maken met boetes en een verbod van de Inspectie. Zijn elfde patiënt overleed nadat hij stopte met het middel. Elens eist excuses van oud-minister Hugo de Jonge, die hem persoonlijk liet berispen. Ook het Red Team, dat de regering adviseerde, noemde het streven naar groepsimmuniteit ‘onverstandig’. De verhoren onthullen de spanning tussen lokale zorgverleners en landelijk beleid. De uitkomsten kunnen gevolgen hebben voor toekomstig crisisbeleid. Het meest schokkend? Elens’ uitspraak: ‘Ik voelde me opgejaagd wild.’

de persoonlijke prijs van kritiek op het coronabeleid

Huisarts Rob Elens uit Meijel voelde zich tijdens de coronapandemie letterlijk als ‘opgejaagd wild’. Op 17 juni 2026 getuigde hij voor de parlementaire enquêtecommissie over de druk die hij ervoer van het ministerie van Volksgezondheid. Elens, die in 2020 hydroxychloroquine voorschreef aan COVID-19-patiënten, kreeg te maken met een stortvloed aan inspectiebezoeken, boetes en een verbod om het middel nog langer voor te schrijven. De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) waarschuwde al in het voorjaar van 2020 dat hydroxychloroquine niet effectief was tegen het virus en ernstige hartritmestoornissen kon veroorzaken [1][2]. Toch zette Elens door. Zijn elfde patiënt overleed nadat hij stopte met het middel. Hij verklaarde: ‘Toen dacht ik: Elens, je moet je eed volgen’ [1]. De huisarts eist nu excuses van oud-minister Hugo de Jonge (CDA), die volgens het Centraal Tuchtcollege persoonlijk aandrong op disciplinaire maatregelen tegen Elens [3]. De Jonge vroeg de inspectie waarom Elens ‘überhaupt nog praktijk mocht uitoefenen’ [3]. Voor Elens voelde dit als een klap in het gezicht. ‘Ik snapte het niet. Je schrikt van zo’n telefoontje’, zei hij tijdens het verhoor [1].

groepsimmuniteit en de kloof tussen advies en uitvoering

Terwijl Elens zich verweerde tegen de druk van bovenaf, worstelde een andere groep experts met een ander probleem: hun adviezen werden genegeerd. Het Red Team, een groep onafhankelijke deskundigen onder leiding van epidemioloog Amrish Baidjoe, waarschuwde al vroeg voor de gevaren van het streven naar groepsimmuniteit. Baidjoe getuigde op 16 juni 2026 dat dit beleid ‘onverstandig’ was [4]. Het team pleitte voor eerder en harder ingrijpen, maar hun adviezen verdwenen in een zwart gat. ‘Er werd selectief geshopt in onze adviezen’, aldus Baidjoe [5]. Het Red Team hief zichzelf in november 2021 op, omdat de polarisatie rond het coronabeleid te groot werd [4]. Baidjoe bekritiseerde ook de communicatie van het kabinet. ‘Mensen kijken misschien in groten getale, maar in nog groteren getale niet’, zei hij over de persconferenties van premier Mark Rutte (VVD) en minister De Jonge [6]. Het mondkapjesbeleid was volgens hem een schoolvoorbeeld van halfslachtig optreden. ‘Aan het begin werd gezegd dat eerst een uitgebreide studie moest worden uitgevoerd. Terwijl de verspreiding van zo’n virus doorgaat’, aldus Baidjoe [6]. De verhoren laten zien hoe groot de kloof was tussen lokale zorgverleners en landelijk beleid. Terwijl Elens patiënten behandelde met een omstreden medicijn, en huisartsen in het hele land patiënten thuis hielden uit angst voor overbelasting [7], hield het kabinet vol dat Nederland ‘net geen code zwart’ bereikte [8]. Artsen uit vier ziekenhuizen vertelden eerder al dat ze patiënten weigerden omdat er simpelweg geen ic-bedden waren [7]. Het resultaat? Honderden mensen overleden buiten het ziekenhuis, terwijl ze met ic-zorg misschien nog leefden [7].

wat betekent dit voor de toekomst van crisisbeleid?

De parlementaire enquête, onder leiding van D66-Kamerlid Jan Paternotte, moet uitwijzen of het kabinet de juiste keuzes heeft gemaakt tijdens de pandemie. De verhoren tot nu toe laten vooral zien hoe complex crisisbesluitvorming is. Oud-premier Rutte verwees tijdens zijn verhoor naar de ‘mist’ waarin beslissingen genomen moesten worden [9]. Toch zijn er ook harde lessen te trekken. Zo bleek uit het verhoor van RIVM-modelleur Jacco Wallinga dat het coronavirus al eind januari 2020 als ‘ernstig tot catastrofaal’ werd bestempeld [10]. Het personeelstekort in de zorg was volgens intensivist Diederik Gommers (Erasmus MC) de grootste uitdaging bij het opschalen van ic-bedden. ‘Geld was geen probleem, maar we hadden simpelweg niet genoeg opgeleid personeel’, zei hij [11]. Verpleegkundigen moesten soms drie tot vier ic-patiënten tegelijk verzorgen [11]. Voor de toekomst pleit Gommers voor een roulatiesysteem tussen algemene en ic-verpleegkunde [11]. De uitkomsten van de enquête kunnen verstrekkende gevolgen hebben. Als blijkt dat het kabinet te laat ingreep of cruciale adviezen negeerde, kan dat leiden tot aanpassingen in het crisisbeleid. Denk aan een grotere rol voor lokale zorgverleners in besluitvorming, of een structurele uitbreiding van het Outbreak Management Team (OMT) met sociaal-wetenschappers en communicatiedeskundigen [4]. Voor huisartsen zoals Elens zou dat een wereld van verschil kunnen maken. ‘Transparantie en eerlijkheid’, dat is wat hij nu eist [5]. Of dat er komt, hangt af van de lessen die de politiek trekt uit deze verhoren.

Bronnen

coronabeleid corona enquête