Archeologen vinden 700 jaar oude poort onder het Nederlandse parlement
Den Haag, vrijdag, 13 maart 2026.
Tijdens renovatiewerkzaamheden aan het Binnenhof ontdekten archeologen de fundamenten van de Spuipoort uit 1352. Deze middeleeuwse stadspoort vormde de exclusieve toegang tot het machtscentrum - alleen de elite mocht erdoorheen. De poort bestond uit twee slanke torens met een boogdoorgang en werd in 1861 gesloopt, maar de funderingen bleven intact. Het bijzondere: de 11.000 middeleeuwse bakstenen worden nu zorgvuldig uitgenomen en straks teruggeplaatst in de nieuwe entree van de Tweede Kamer. Met 3D-scantechnologie weten archeologen precies welke steen waar hoort. Na 33 jaar is dit de eerste grote archeologische vondst bij het Binnenhof, die nieuw licht werpt op de ontwikkeling van Den Haag als bestuurlijk centrum.
Middeleeuwse bouwkunst herleeft in moderne tijd
De archeologen stuitten op een indrukwekkende vondst: circa 38 vierkante meter metselwerk bestaande uit zo’n 11000 kloostermoppen - grote middeleeuwse bakstenen [3]. Deze stenen liggen verdeeld over ongeveer 40 lagen [3]. Archeoloog Peter Stokkel legt uit waarom het zo bijzonder is: ‘Het Binnenhof was waar de macht zat, dus alleen de elite kwam onder de poort door. Niet iedereen mocht daar zomaar naar binnen’ [2]. De poort kreeg rond 1352 zijn definitieve vorm, maar onderzoek toont aan dat hij in 1404 geheel werd vernieuwd [3]. Later volgden verstevigingen in 1485 en aanpassingen rond 1600 [3]. In 1861 werd de poort definitief gesloopt, maar de funderingen bleven wonderwel intact [2].
Moderne techniek ontrafelt eeuwenoud mysterie
Het archeologische team gebruikt geavanceerde 3D-scantechnologie om elke steen exact in kaart te brengen [1][2]. ‘Het is middeleeuws muurwerk en dat houdt er niet van als er te veel mee gerommeld wordt. Met een scan weten we precies welke baksteen waar hoort en die wordt straks weer teruggezet’, aldus Stokkel [2]. Archeoloog Andjelko Pavlovic van de gemeente Den Haag benadrukt het belang: ‘Deze ontdekking werpt nieuw licht op de rijke geschiedenis van het Binnenhof. Dankzij nieuwe technologieën zoals 3D-scannen kunnen we deze resten bestuderen op manieren die voorheen onmogelijk waren’ [1]. Na 33 jaar sinds de laatste grote opgraving krijgen onderzoekers nu de kans om meer te leren over hoe de poort door de tijd veranderde [1].
Van verleden naar toekomst: poort krijgt tweede leven
Alle bakstenen worden droog en vorstvrij opgeslagen totdat de reconstructie begint [3]. De oude mortel blijft zoveel mogelijk behouden om het historische karakter te bewaren [3]. Stokkel kan zijn enthousiasme nauwelijks bedwingen: ‘Hoe cool is het dat je straks de eerste poort in de laatste poort hebt. Voor ons als Haagse archeologen is dat heel bijzonder’ [2]. De funderingsresten worden straks zichtbaar teruggeplaatst in de nieuwe publieksentree van de Tweede Kamer [1][3][4]. Voor bezoekers betekent dit dat ze straks letterlijk door de geschiedenis lopen wanneer ze het Nederlandse parlement betreden. Een bijzonder detail: recent ontdekten archeologen een zware fundering van 13e-eeuwse kloostermoppen een paar meter naast de Spuipoort, wat suggereert dat de poort bij de herbouw in 1404 iets verschoven is [3].