Musk wint de satellietoorlog tegen Rusland in één weekend
Verenigde Staten, zondag, 1 februari 2026.
SpaceX heeft succesvol Russische drones gestopt die Starlink-technologie kaapten voor aanvallen op Oekraïense steden. Rusland gebruikte de satellietterminals maandenlang om langeafstandsdrones te besturen, waaronder de aanval op een passagierstrein waarbij vijf mensen omkwamen. Na druk van Oekraïne en Polen schakel de SpaceX binnen uren de ongeautoriseerde toegang uit.
Snelle reactie na diplomatieke druk
De Amerikaanse miljardair Elon Musk kondigde zondag 1 februari aan dat SpaceX erin is geslaagd het ongeautoriseerde gebruik van Starlink door Rusland te stoppen [1][2]. “Het lijkt erop dat de stappen die we hebben genomen om het ongeautoriseerde gebruik van Starlink door Rusland te stoppen hebben gewerkt. Laat het ons weten als er meer moet worden gedaan”, schreef de SpaceX-CEO op X [1][2]. De actie kwam nadat de Oekraïense defensieminister Mykhailo Fedorov op donderdag 29 januari had aangegeven dat Oekraïne samenwerkt met SpaceX om te voorkomen dat Rusland drones bestuurt via het Starlink-internetsysteem [1][8]. Ook de Poolse vicepremier Radosław Sikorski had Musk op dinsdag opgeroepen om Rusland te stoppen met het gebruik van Starlinks voor aanvallen op Oekraïense steden, waarbij hij waarschuwde dat “geld verdienen aan oorlogsmisdaden je merk kan beschadigen” [3].
Russische drones kapten maandenlang satellietsignaal
Het probleem werd duidelijk toen Oekraïense functionarissen ontdekten dat Russische langeafstandsdrones waren uitgerust met Starlink-terminals [8]. Serhiy Beskrestnov, adviseur van minister Fedorov, plaatste vorige week foto’s op sociale media van het wrak van Russische Shahed-drones met Starlink-apparatuur [8]. Op dinsdag 27 januari meldde Beskrestnov dat handmatig bestuurde Shahed-drones, mogelijk via Starlink, een passagierstrein in het noordoosten van Oekraïne hadden aangevallen waarbij vijf mensen omkwamen [3][8]. Het Amerikaanse Institute for the Study of War had al vanaf september 2024 meldingen gezien van Russische gebruik van Starlink-uitgeruste drones [8]. “De complexiteit van dit proces ligt in het feit dat Starlink niet kan worden onderdrukt door middel van elektronische oorlogvoering, en zelfs hun positie tijdens de vlucht kan niet worden gedetecteerd door verkenningsapparatuur”, verklaarde Beskrestnov [8].
Geopolitieke macht van satellietinternet
Voor Nederlandse burgers toont deze situatie hoe commerciële ruimtetechnologie plots een militaire factor wordt in internationale conflicten [GPT]. Starlink, oorspronkelijk bedoeld als civiele internetdienst, werd in 2022 geactiveerd in Oekraïne na een hulpverzoek van Kiev en vormde de ruggengraat van Oekraïense militaire communicatie [1][3]. Het Oekraïense leger gebruikt tienduizenden Starlink-terminals voor communicatie op het slagveld en voor het besturen van sommige dronemissies [1][2]. Minister Fedorov prees SpaceX-president Gwynne Shotwell en Musk persoonlijk voor wat hij “een snelle, beslissende reactie” noemde [3]. SpaceX houdt vol dat het geen Starlink verkoopt aan Rusland en “geen zaken doet van welke aard dan ook met de Russische regering of haar leger” [8]. De voorwaarden van de dienst staan offensief militair gebruik niet toe, aldus Musk, die benadrukte dat het systeem bedoeld is voor defensieve infrastructuur, scholen, ziekenhuizen en persoonlijk gebruik [3].