De VN heeft nog vijf maanden voordat de kassa leeg is
New York, zaterdag, 31 januari 2026.
De Verenigde Naties staan voor hun ergste financiële crisis ooit. Secretaris-generaal Guterres waarschuwt dat de wereldorganisatie in juli 2026 zonder geld komt te zitten. De VS, veruit de grootste geldschieter, weigert hun verplichte bijdragen van 2 miljard dollar te betalen. Slechts 36 van de 193 lidstaten hebben dit jaar hun contributies volledig betaald. De crisis dreigt het VN-hoofdkantoor in New York te sluiten en internationale vredesmissies stil te leggen.
Trump-administratie draait de geldkraan dicht
De Verenigde Staten, die normaal 22% van de VN-begroting betalen [5], hebben hun broeksriem stevig aangetrokken [1]. De VS zijn de VN nu 2,196 miljard dollar schuldig voor de reguliere begroting alleen al [4]. Daarbovenop komt nog eens 1,8 miljard dollar voor vredesmissies [4]. President Trump trok in januari 2026 de VS terug uit de Wereldgezondheidsorganisatie en begon de uittreding uit tientallen andere internationale organisaties [7]. Voor Nederlandse belastingbetalers betekent dit dat ons land mogelijk meer moet bijdragen om de VN overeind te houden. Nederland draagt al substantieel bij aan VN-programma’s en zal waarschijnlijk onder druk komen te staan om het Amerikaanse gat op te vullen.
Kafkaëske situatie dreigt VN-hoofdkantoor te sluiten
Guterres beschrijft de situatie als een ‘Kafkaëske cyclus’ waarbij de VN geld moet terugbetalen dat ze nooit hebben ontvangen [3][5]. Als de kassa in juli 2026 leeg is, moet het hoofdkantoor in New York mogelijk dicht [6]. De jaarlijkse Algemene Vergadering in september - waar wereldleiders elkaar ontmoeten - zou kunnen worden geannuleerd [6]. Voor Nederland betekent dit dat belangrijke diplomatieke kanalen wegvallen. Nederlandse vredesmissies en humanitaire hulp via de VN komen in gevaar. Het Kantoor voor de Coördinatie van Humanitaire Zaken, dat Nederlandse noodhulp distribueert, staat op de nominatie om te sluiten [6].
Recordschuld van 1,57 miljard dollar stapelt zich op
Eind 2025 hadden lidstaten een recordbedrag van 1,57 miljard dollar aan achterstallige betalingen [3][5]. Dat is meer dan het dubbele van een jaar eerder [4]. Van de 193 lidstaten hebben slechts 36 hun bijdragen voor 2026 volledig betaald [5]. Venezuela verloor zelfs zijn stemrecht omdat het 38 miljoen dollar schuldig is [4]. De VN moet nu regelmatig personeel ontslaan en missies inkrimpen [1][2]. Voor Nederlandse bedrijven die werken met VN-contracten betekent dit minder opdrachten. Nederlandse ontwikkelingshulp via VN-kanalen komt onder druk te staan. Guterres waarschuwt: ‘Ik kan de urgentie van onze situatie niet genoeg benadrukken’ [4][6].