Zestienjarigen met een beperking leren uit groep 3 boekjes omdat uitgevers hen links laten liggen
Nederland, maandag, 16 februari 2026.
Tieners op speciale scholen gebruiken lesmateriaal voor achtjarigen. Uitgevers vinden de 110.000 leerlingen met beperkingen financieel niet interessant genoeg. Leraren maken daarom in weekenden en vakanties zelf lessen. Een nieuw digitaal platform moet uitkomst bieden, maar krijgt te weinig overheidssteun.
Tafels door het lokaal van frustratie
In Amsterdam merkte Ilja de Voogd het probleem direct toen hij acht jaar geleden directeur werd van VSO Alphons Laudyschool [1]. “Er zijn geen passende lesmethodes voor onze doelgroep. Dat is onze realiteit”, zegt De Voogd [1]. Het gevolg? Zestienjarige leerlingen die een taalboek met ‘groep 3’ op de voorkant krijgen. “Als je als 16-jarige groot op de voorkant van je taalboek ‘groep 3’ ziet staan, dan is dat super confronterend. Het leidt tot grote frustraties. De tafels vlogen weleens door het lokaal”, vertelt voormalig leraar van het jaar Steffie van der Meijden [1]. Commerciële uitgevers maken simpelweg geen lesmateriaal voor de bijna 110.000 Nederlandse leerlingen met leer- en gedragsproblemen, lichamelijke en verstandelijke beperkingen [1]. “We zijn een niche. We zijn financieel niet interessant genoeg”, legt De Voogd uit [1]. Branchevereniging MEVW bevestigt dit: “De groep leerlingen is zo klein dat het al snel te duur wordt om speciaal voor die groep iets te maken” [1].
Leraren werken in weekenden aan lessen
Door het gebrek aan passend lesmateriaal zijn leerlingen afhankelijk van leraren die zelf materiaal maken [1]. Vaak gebeurt dit in hun vrije tijd. “Ik was ook zo’n docent die ieder weekend en elke vakantie lessen aan het maken was”, zegt Van der Meijden [1]. Op sommige scholen krijgen leraren wel werktijd voor het maken van materiaal, zoals bij De Voogds school. “Dat kost veel tijd. Ze zijn er dagelijks mee bezig” [1]. Het resultaat van goed lesmateriaal is merkbaar. Op het Heliomare College Alkmaar zag docent Chantal Kuyl-Mater hoe leerlingen opbloeiden toen ze eigen materiaal ontwikkelde. “Leerlingen kunnen zelf een WhatsApp lezen, de menukaart lezen in een restaurant. Het geeft ze zelfstandigheid en doet iets met hun eigenwaarde” [1].
Digitaal platform krijgt te weinig overheidssteun
Begin maart 2026 gaat GOpen live, een landelijk digitaal platform waar leraren lesmateriaal kunnen uitwisselen [1]. Het platform start met vijftig lessen die ontwikkeld zijn door teams met docenten en onderwijskundigen [1]. Vorige week heeft het ministerie van Onderwijs subsidie toegezegd tot 2030, maar het bedrag blijft onduidelijk [1]. Nu kunnen leraren slechts een vrijwilligersbijdrage krijgen en draaien scholen grotendeels zelf op voor de kosten [1]. “Het is belangrijk dat er meer uniformiteit komt in het lesmateriaal en dat expertise gebundeld wordt. Mijn leerkrachten houden dan meer tijd over voor begeleiding van de leerlingen”, zegt directeur De Voogd [1]. Van der Meijden hoopt dat GOpen uiteindelijk volledig kan voorzien in leermateriaal voor het speciaal onderwijs, maar daarvoor is wel een stevige overheidsbijdrage nodig [1]. Wat er na 2030 gebeurt, blijft onzeker [1].