Raad van State vernietigt definitief alle plannen voor verbreding snelwegen rond Utrecht

2026-03-11 binnenland

Utrecht, woensdag, 11 maart 2026.
Na jaren van juridische procedures heeft de Raad van State op 11 maart 2026 alle tracébesluiten voor de verbreding van de A12, A27 en A28 bij Utrecht vernietigd. De minister van Infrastructuur slaagde er niet in om aan te tonen dat de stikstofcompensatie door het stoppen van boerenbedrijven daadwerkelijk ‘extra’ was - de zogeheten additionaliteitsvereiste. Het wegproject zou vijf Natura 2000-gebieden negatief beïnvloeden, waaronder de Veluwe en het Naardermeer. De rechter oordeelde dat de minister de meest recente natuurdoelanalyses had genegeerd en geen gebruik had gemaakt van alternatieve compensatiemaatregelen. Hiermee komt definitief een einde aan het controversiële project dat vooral rond Amelisweerd tot felle protesten leidde, inclusief boomklimacties van milieuactivisten.

Politiek had project al afgeschoten

De juridische klap kwam niet uit de lucht vallen. In januari 2026 had een meerderheid van de Tweede Kamer al via een motie besloten dat de A27 niet verbreed mocht worden [1][2]. Het voorstel van GroenLinks-PvdA kreeg steun van D66 en CDA, twee coalitiepartijen [2]. Maar de Raad van State ging verder dan alleen de A27. Alle drie de snelwegen - A12, A27 en A28 - gaan definitief niet op de schop [1][3]. Voor automobilisten betekent dit dat ze voorlopig moeten blijven rekenen op files tijdens de spits rond Utrecht. Het alternatieve plan dat de regio Utrecht eerder presenteerde, komt nu weer in beeld [4].

Stikstofcompensatie door boeren stopzetten faalde

De minister wilde de extra stikstofuitstoot van de snelwegen compenseren door agrarische bedrijven te laten stoppen [3][5]. Dit heet ‘extern salderen’ in bestuurstaal [3]. Maar de Raad van State oordeelde dat minister Madlener niet kon bewijzen dat deze boerenstops echt ‘extra’ waren [5][6]. Misschien waren ze toch al nodig om de natuur te beschermen [6]. De rechter vond ook dat de minister de meest recente informatie over de staat van vijf Natura 2000-gebieden had genegeerd [3][6]. Deze gebieden - Veluwe, Binnenveld, Oostelijke Vechtplassen, Naardermeer en Nieuwkoopse Plassen & De Haeck - kampen al met te veel stikstof [6].

Einde van jarenlang protest rond Amelisweerd

Voor natuurbeschermers is dit een overwinning na decennia vechten. Al in 1982 werd een groot deel van het bos bij landgoed Amelisweerd gekapt voor de aanleg van de snelweg [1]. Dat leidde destijds tot protesten en confrontaties [1]. Recent gaf een actiegroep zelfs cursussen boomklimmen om de verbreding tegen te houden [4]. De rechter veroordeelde de minister ook tot het betalen van proceskosten: Vereniging Leefmilieu krijgt €14.729, Stichting Milieuzorg Zeist €467 en andere appellanten kleinere bedragen [5]. De verbredingsplannen zouden niet alleen bomen kosten, maar ook de doorstroming verbeteren en nieuwe geluidsschermen plaatsen [4]. Die plannen zijn nu definitief van tafel [3][6].

Bronnen

A27 verbreding Amelisweerd