Europa test zijn 'handelsbazooka' tegen Trump nu Groenland-crisis escaleert

2026-01-21 politiek

Brussel, woensdag, 21 januari 2026.
Het Europees Parlement roept op tot krachtig optreden tegen dwang van buitenaf, terwijl Trump tarieven tot 25% dreigt op zes EU-landen als Denemarken Groenland niet verkoopt. De EU overweegt voor het eerst zijn anti-dwanginstrument in te zetten - een handelswapen dat Amerikaanse bedrijven kan uitsluiten van de Europese markt van 450 miljoen consumenten. De dreiging markeert een nieuw dieptepunt in de trans-Atlantische betrekkingen en test Europa’s bereidheid om verenigd terug te slaan tegen economische chantage.

Parlement steunt ‘handelsbazooka’ tegen Amerikaanse dreiging

Het Europees Parlement nam woensdag een resolutie aan die handelsdreigingen en economische intimidatie tegen EU-lidstaten veroordeelt [1]. De stemming viel uit op 392 voor, 179 tegen en 83 onthoudingen [1]. Rapporteur David McAllister (EVP, Duitsland) benadrukte dat “de EU haar vermogen om bedreigingen af te schrikken moet vergroten” [1]. Ook de Nederlandse sociaaldemocraat Thijs Reuten drong aan op urgentie: “Europa heeft een sterke, autonome en operationele defensiecapaciteit nodig. Artikel 42.7 moet operationeel worden, niet enkel ceremonieel” [1]. De timing is geen toeval - Trump dreigde op 17 januari met tarieven tot 25% op zes EU-landen (Denemarken, Finland, Frankrijk, Duitsland, Nederland en Zweden) tenzij Groenland wordt overgedragen [3][4]. Franse president Emmanuel Macron noemde als eerste de mogelijkheid om het anti-dwanginstrument in te zetten [3].

Europa’s ‘bazooka’ kan Amerikaanse bedrijven raken

Het anti-dwanginstrument uit 2023 is nog nooit gebruikt, maar kan Amerikaanse bedrijven hard treffen [5][7]. Het wapen sluit toegang af tot de Europese interne markt van 450 miljoen consumenten en kan handellicenties beperken [4][5]. Concrete maatregelen omvatten douanetarieven, import- en exportbeperkingen, uitsluiting van overheidsopdrachten en beperking van intellectuele eigendomsrechten [7][8]. De EU kan zelfs de geschorste tarieven op €93 miljard aan Amerikaanse importen weer invoeren [4][6]. Activering vereist steun van 55% van de lidstaten die 65% van de EU-bevolking vertegenwoordigen [3][7]. De Europese Commissie krijgt vier maanden om het dossier te onderzoeken, gevolgd door acht tot tien weken voor goedkeuring [3][4]. Concrete maatregelen kunnen binnen zes maanden van kracht worden [4].

EU-leiders bereiden spoedsummit voor handelsoorlog

EU-leiders komen donderdag 22 januari bijeen voor een spoedsummit over de Amerikaanse dreiging [6]. De inzet is hoog: als Trump zijn dreiging uitvoert vanaf 1 februari, volgt een nieuwe handelsoorlog [5]. Duitsland en Italië waarschuwen voor overhaaste actie [5], terwijl EU-handelswoordvoerder Olof Gill benadrukt dat “de prioriteit is om in gesprek te gaan, niet te escaleren” [4]. Toch groeit de steun voor een harde lijn. Valérie Hayer van de liberale Renew-fractie waarschuwde: “De Verenigde Staten maken een gevaarlijke misrekening die pijnlijk kan uitvallen” [3]. Het conflict test of Europa werkelijk verenigd kan optreden tegen economische chantage. Voor Nederlandse consumenten betekent dit mogelijk hogere prijzen op Amerikaanse producten, maar ook kansen voor Europese bedrijven die Amerikaanse concurrenten zien verdwijnen uit overheidsopdrachten.

Bronnen

Europees Parlement EU-veiligheidsbeleid