Houten deuren vlogen 30 meter door de lucht toen Duitse mijnen explodeerden in Fort bij Giessen
Giessen, zaterdag, 18 april 2026.
Juni 1945: twee jongens spelen met achtergebleven Duitse mijnen in de kruitkelder van Fort bij Giessen. De explosie is zo krachtig dat massieve houten deuren dertig meter ver de gracht in vliegen. Van Johannes (15) wordt alleen zijn hoofd teruggevonden, van Peter (11) slechts een voet. Het hele dorp hoort de knal. Vandaag nog steeds zichtbaar: een groot gat in het plafond van de kruitkamer en één enkele scheur in het 147 jaar oude fort.
Fort herdenkt vandaag dramatisch oorlogsdrama
Vandaag, 18 april 2026, staat Fort bij Giessen in Noord-Brabant centraal tijdens het Nationaal Weekend van het Verdedigingserfgoed [1]. Bezoekers kunnen de littekens van de oorlog met eigen ogen zien. In de kruitkamer gaapt nog altijd een groot gat in het plafond - direct gevolg van de ontploffing van 81 jaar geleden [1]. John Kollen, huidige beheerder van het fort, wijst bezoekers op de enige scheur in het hele gebouw: ‘Die zit in de kruitkamer en is ook ontstaan door de ontploffing’ [1]. Het 19de-eeuwse fort heeft in zijn bijna 150-jarige bestaan nooit een schot op een vijand gelost, maar de vreselijkste gebeurtenis vond plaats tijdens de vrede [1].
Duitse mijnen werden noodlottige speelgoederen
De 15-jarige Johannes, zoon van de fortwachter, en de 11-jarige Peter Groenenberg hadden zich in juni 1945 toegang weten te verschaffen tot de opgeborgen mijnen in de kruitkelder [1]. Deze mijnen waren kort voor de explosie door Duitse militairen in de kelder opgeslagen [1]. De jongens hadden na de bevrijding de opdracht gekregen deze op te graven, omdat zij precies wisten waar ze lagen begraven, aldus beheerder Kollen [1]. Wat er precies gebeurde zal nooit bekend worden, maar de gevolgen waren catastrofaal. Een journalist schreef destijds in De Sirene: ‘Feit is dat ze beiden tot herkenbaar worden toe zijn verminkt en zo een afschuwelijk einde hebben gevonden’ [1].
Waarschuwing blijft actueel voor explosievenruimers
Het drama illustreert de gevaren van achtergebleven oorlogsmateriaal die Nederland nog altijd kent [GPT]. In 2010 vertelde de zus van een van de slachtoffers tijdens een open dag op het fort over deze verschrikkelijke gebeurtenis die het gezin voor altijd tekende [1]. Fort bij Giessen werd in 1879 gebouwd als onderdeel van de Nieuwe Hollandse Waterlinie en verloor in 1926 zijn militaire functie [1]. In 1972 werd het fort overgedragen aan Brabants Landschap [1]. De massieve houten toegangsdeuren die dertig meter ver in de gracht belandden, zijn allang vervangen. Maar het gat in het plafond blijft - een stille getuige van wat er kan gebeuren als nieuwsgierigheid en oorlogsmateriaal samenkomen.