Rusland schrapt laatste Nederlandse correspondent na 34 jaar vanuit Moskou
Moskou, donderdag, 2 april 2026.
Geert Groot Koerkamp verliest zijn werkvergunning als journalist in Rusland. De 62-jarige NOS-correspondent werkte sinds 1992 vanuit Moskou en was de laatste Nederlandse journalist die nog actief verslag deed vanuit het land. Rusland noemt het een vergeldingsmaatregel omdat Nederland eerder de verblijfsvergunning van een Russische journalist weigerde te verlengen. Groot Koerkamp mag wel in Rusland blijven wonen, maar niet meer werken als correspondent. De maatregel past in een patroon van toenemende beperkingen voor buitenlandse journalisten sinds de invasie van Oekraïne vier jaar geleden.
Einde van een tijdperk: dertig jaar verslaggerschap voorbij
Voor Nederlandse nieuwskijkers betekent dit het definitieve einde van rechtstreekse berichtgeving vanuit Rusland [1]. Groot Koerkamp werkte niet alleen voor de NOS, maar ook voor de Volkskrant en het Vlaamse VRT [2]. Na het vertrek van NOS-collega Iris de Graaf in 2023 omwille van veiligheidsredenen, bleef hij als enige over [1][2]. Maria Zacharova, woordvoerster van het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken, maakte gisteren bekend dat Moskou de accreditatie van een Nederlandse journalist zou intrekken, maar noemde toen nog geen naam [1]. Het besluit kwam als reactie op Nederland dat weigerde de verblijfsvergunning van een correspondent van het Russische staatspersbureau RIA Novosti te verlengen [1][2]. Rusland stelde bereid te zijn het besluit te heroverwegen als Nederland ‘passende voorwaarden’ schept voor de Russische journalist [1].
Persvrijheid verder onder druk sinds Oekraïne-invasie
Sinds Rusland vier jaar geleden Oekraïne binnenviel, werd het voor buitenlandse journalisten erg moeilijk om onafhankelijk in Rusland te werken [1]. Alleen journalisten die in Rusland gedomicilieerd zijn kunnen nog accreditatie krijgen [1]. De Russische autoriteiten controleren nauwgezet wat journalisten zeggen en schrijven [1]. Eva Hartog, die schreef voor onder meer Politico Europe en De Groene Amsterdammer, werd in 2023 het land uitgezet [2]. Voor Nederlandse lezers betekent dit dat directe nieuwsgaring over ontwikkelingen in Rusland - van politieke beslissingen tot maatschappelijke veranderingen - nu volledig afhankelijk wordt van Russische staatsmedia of berichten van buitenaf. Groot Koerkamp mag wel in Moskou blijven wonen waar hij al ruim dertig jaar woont, maar zijn werkvergunning als journalist is definitief ingetrokken [2].
Bredere context: informatieoorlog escaleert
Het besluit past in Ruslands bredere strategie om westerse media te weren. Verschillende Nederlandse media haalden hun correspondenten al terug na het begin van de invasie in 2022 [2]. LinkedIn, Facebook, Instagram, X, YouTube en WhatsApp zijn eerder al geblokkeerd [3]. Rusland overweegt vanaf 1 mei 2026 providers te verplichten klanten extra te laten betalen voor internationaal internetverkeer boven 15 GB [3]. Voor Nederlandse nieuwsconsumenten wordt het steeds moeilijker om onafhankelijke informatie over Rusland te krijgen. De timing - precies op 2 april 2026 - lijkt geen toeval: Rusland demonstreert hiermee hoe snel de informatieruimte kan worden afgesloten. Zacharova waarschuwde dat ‘drukmethoden op vertegenwoordigers van de Russische media niet onbeantwoord zouden blijven’ [1].