hoe een klein dorp in chaos veranderde door een asielopvang die niemand wilde
Wijk bij Duurstede, zaterdag, 13 juni 2026.
Wijk bij Duurstede stond zaterdag 13 juni 2026 in brand. Letterlijk. Een groep van zestig gemaskerde relschoppers bestormde het gemeentehuis, gooide vuurwerk naar binnen en vernielde bijna elke ruit. De politie moest paarden, honden en de mobiele eenheid inzetten om de rust te herstellen. Zeven mensen werden gearresteerd, maar de schade was al groot. Dit was al de derde keer in twee weken dat protesten tegen een asielnoodopvang uit de hand liepen. Burgemeester Petra Doornenbal noemde het ‘verschrikkelijke misdragingen’ en waarschuwde: zelfs de bodem lijkt nog niet bereikt. Terwijl de gemeente net unaniem akkoord was gegaan met de opvang van 50 tot 75 asielzoekers, voelen inwoners zich nu allesbehalve veilig. De vraag is: hoe lang houdt dit kleine dorp dit nog vol?
van protest naar oorlogsgebied
Wijk bij Duurstede voelt als een oorlogsgebied. De straten rond het gemeentehuis liggen bezaaid met glasscherven, uit de grond gerukte verkeersborden en verkoolde resten van vuurwerk [1][3]. De ravage is het resultaat van drie gewelddadige uitbarstingen in twee weken tijd, allemaal gericht tegen de komst van 50 tot 75 asielzoekers [1][4]. De laatste rel, op 12 juni 2026, was de ergste tot nu toe. Zestig gemaskerde mannen bestormden het gemeentehuis, gooiden vuurwerk naar binnen en klommen op het dak om spandoeken op te hangen met teksten als ‘Petra hoer, het volk gaat voor’ [4]. Binnen zaten op dat moment nog boa’s aan het werk [1]. De politie moest met tachtig agenten, paarden, honden en de mobiele eenheid ingrijpen om de rust te herstellen [1]. Zeven mensen werden gearresteerd, maar de schade loopt in de tonnen [1][3]. Burgemeester Petra Doornenbal noemt het ‘verschrikkelijke misdragingen’ en zegt: ‘Zelfs als je denkt dat de bodem is bereikt, blijkt die avond van 5 juni niet de ondergrens te zijn geweest’ [5].
een dorp verdeeld
De onrust in Wijk bij Duurstede is symptomatisch voor een landelijk probleem. Nederland kampt met een tekort aan asielopvangplekken. Op 12 juni 2026 werden nog eens tien asielzoekers van Ter Apel naar Zwolle verplaatst omdat de nachtopvang in De Wijk vol zat [2]. De gemeente Wijk bij Duurstede stemde op 9 juni 2026 unaniem in met de komst van een tijdelijke noodopvang, maar dat besluit lijkt olie op het vuur te zijn geweest [1][4]. Extreemrechtse groeperingen zoals Defend Netherlands spelen in op de onrust. Stickers met ‘Defend Wijk bij Duurstede’ werden tijdens de rellen op het gemeentehuis geplakt [4]. Deze groep was eerder betrokken bij gewelddadige protesten tegen asielzoekerscentra in Loosdrecht en IJsselstein [4]. De politie vermoedt dat leden van deze groepering ook bij de rellen in Wijk bij Duurstede aanwezig waren [1]. Terwijl de gemeente probeert de rust te herstellen, voelen inwoners zich onveilig. ‘Onze directe woonomgeving was veranderd in een dreigende en onheilspellende plek’, zegt Doornenbal [1].
democratie onder vuur
De rellen raken het hart van de lokale democratie. Precies op de dag dat de gemeenteraad unaniem akkoord ging met de voorwaarden voor de noodopvang, werd het gemeentehuis aangevallen [1][4]. Doornenbal benadrukt dat het niet alleen gaat om vernielingen, maar ook om het gevoel van veiligheid van raadsleden en ambtenaren [1]. De politie werkte onder zware omstandigheden. Agenten werden bekogeld met vuurwerk en stoeptegels, en moesten meerdere charges uitvoeren [1][3]. De schade is groot: bijna alle ruiten van het gemeentehuis zijn ingegooid, camera’s vernield en verkeersborden uit de grond getrokken [1][4]. De vraag is hoe lang Wijk bij Duurstede deze chaos nog kan verdragen. De noodopvang moet half juni openen, maar of dat nog gaat lukken, is maar de vraag [6]. Voorlopig lijkt het erop dat de rellen alleen maar erger worden. De politie sluit verdere aanhoudingen niet uit [1].