Extreem-rechts kan voor het eerst de tweede ronde halen in Portugal

2026-01-18 buitenland

Lissabon, zondag, 18 januari 2026.
André Ventura van de radicaal-rechtse partij Chega staat volgens peilingen aan kop voor de presidentsverkiezingen van zondag 18 januari 2026. Voor het eerst in veertig jaar zou geen kandidaat direct winnen in de eerste ronde. Ventura’s doorgang naar een tweede ronde op 8 februari zou een historische verschuiving betekenen voor Portugal. Zijn partij groeide in zes jaar uit tot de tweede partij in het parlement met anti-immigratie campagnes en controversiële slogans zoals ‘Dit is geen Bangladesh’. Hoewel hij waarschijnlijk zou verliezen in een tweede ronde, bevestigt zijn succes de groei van extreem-rechts in Europa.

Stemmen openen bij historische verkiezing

Portugese kiezers stonden zondag 18 januari 2026 om 08:00 uur in de rij bij stembureaus voor een verkiezing die alles kan veranderen [1][2]. Bijna 11 miljoen mensen mogen hun stem uitbrengen op een van de elf kandidaten [2][3]. De exitpolls komen om 20:00 uur, maar de definitieve uitslag volgt pas ‘s nachts [1][3]. Voor het eerst sinds 1986 lijkt geen enkele kandidaat de vereiste 50 procent te halen in de eerste ronde [2][7]. Dat betekent automatisch een tweede ronde op 8 februari 2026 [1][4]. De winnaar vervangt president Marcelo Rebelo de Sousa, die zijn maximum van twee termijnen van vijf jaar heeft volgemaakt [2][4].

Ventura’s controversiële campagne trekt aandacht

André Ventura voerde campagne met billboards waarin staat ‘Dit is geen Bangladesh’ en ‘Immigranten horen niet van de uitkering te leven’ [2][4]. Zijn Chega-partij groeide in zes jaar van nul naar de tweede partij in het parlement met 22.8 procent van de stemmen in mei 2025 [1][4]. Recente peilingen van 15 januari 2026 tonen Ventura op 23 procent, terwijl concurrent António José Seguro van de Socialisten voorloopt met 25,1 procent [3][7]. João Cotrim Figueiredo van de Liberale Initiatief staat derde met 22,3 procent [3]. Ventura’s afwijzingspercentage ligt boven de 60 procent, wat zijn kansen in een tweede ronde flink verkleint [3].

Gevolgen voor Europa en Portugal

Portugal’s economie vertegenwoordigt slechts 1,6 procent van het bbp van de Europese Unie, maar de symboliek is groot [2]. Adviesbureau Teneo waarschuwt: ‘Nog een solide resultaat voor extreem-rechts zou hun dominantie over het politieke landschap bevestigen’ [1]. De president heeft weliswaar geen uitvoerende macht, maar kan wetten blokkeren en het parlement ontbinden [2][3]. Politicoloog António Costa Pinto van de Universiteit van Lissabon denkt dat Ventura vooral zijn kiezersbestand wil behouden [1]. Premier Luis Montenegro’s minderheidsregering steunt al op Chega’s stemmen [1]. Ventura’s échte doel? Premier worden, niet president [6].

Bronnen

Portugal presidentsverkiezingen extreem-rechts Europa