Minister Moes begrijpt teleurstelling over geweigerde paasdienst in Grote Kerk Alkmaar
Alkmaar, dinsdag, 10 februari 2026.
De Protestantse Kerk mag geen paasdienst houden in de historische Grote Sint Laurenskerk van Alkmaar, terwijl whiskyfestivals er wel welkom zijn. Theater De Vest, dat het gebouw exploiteert, wijst religieuze diensten af omdat ‘dat niet in hun culturele profiel past’. De kerk heeft sinds 1996 geen religieuze functie meer. Minister Moes van OCW heeft nu officieel gereageerd op Kamervragen van de ChristenUnie over deze kwestie. De ironie is groot: waar ooit Emanuel de Witte nog honden liet plassen in zijn geschilderde kerkinterieurs, mogen nu kerken zelf niet meer kerken in hun eigen historische gebouwen. De spanning tussen commercieel succes (263.000 bezoekers per jaar) en religieus erfgoed zorgt voor politieke discussie over inclusiviteit.
ChristenUnie stelt kritische vragen over religieuze uitsluiting
Tweede Kamerlid Ceder van de ChristenUnie stelde op 10 februari 2026 officiële Kamervragen aan minister Moes van OCW [1]. De politicus vindt het merkwaardig dat Theater De Vest wel ruimte biedt aan commerciële evenementen zoals het Hielander Whisky Festival dat op 8 februari 2026 plaatsvond [3], maar religieuze bijeenkomsten categorisch weigert. Directeur Naud van Geffen van Theater De Vest is duidelijk: ‘We zijn een culturele instelling. Een kerkdienst past niet in ons profiel’ [3]. De ChristenUnie vraagt zich af hoe inclusief Alkmaar eigenlijk is en of het uitsluiten van religieuze bijeenkomsten wel strookt met de Wet gelijke behandeling [3]. De ironie van de situatie wordt extra pijnlijk als je bedenkt dat de kerk wel jaarlijks een oecumenische dienst met kerstnacht organiseert en de Matthäus Passion uitvoert [3].
Commercieel succes versus religieus erfgoed
De Grote Sint Laurenskerk heeft sinds 1996 geen religieuze functie meer en wordt sinds 2011 geëxploiteerd door Theater De Vest [2][3]. Het historische gebouw, gebouwd tussen 1470 en 1518, trekt jaarlijks maar liefst 263.000 bezoekers [3]. Theater De Vest kan zich beroepen op particulier eigendom - Stichting Behoud Grote Kerk is sinds 1986 eigenaar [3]. Directeur Van Geffen waarschuwt dat de politiek zich op een hellend vlak begeeft: ‘We begeven ons op een hellend vlak als een wethouder of minister gaat bepalen wat er in dit gebouw wel en niet moet gebeuren’ [3]. Voor veel Alkmaarders is de kwestie helder. Marianne Mulders (79): ‘Het is nu een gebouw voor evenementen, en het is toch geweldig dat dat kan? En er zijn voldoende andere mooie grote kerken in de binnenstad voor kerkdiensten’ [3].
Minister toont begrip maar biedt geen concrete oplossing
Minister Moes reageerde vandaag begripvol op de teleurstelling over de geweigerde paasdienst [6]. Het ministerie beantwoordde de Kamervragen officieel, maar concrete maatregelen blijven uit [1]. De kwestie illustreert een bredere maatschappelijke discussie over het gebruik van voormalige kerkgebouwen. Terwijl kunsthistoricus Joke de Wolf deze week nog schreef over Emanuel de Witte’s kerkinterieurs waarin zelfs honden tegen kerkmuren mochten plassen [2], lijkt de moderne realiteit restrictiever. Het Stedelijk Museum Alkmaar bezit sinds 2022 een schilderij van De Witte dat een ‘gefantaseerde katholieke kerk’ toont - ironisch genoeg omdat katholieken hun geloof toen niet openlijk mochten belijden [2]. De vraag blijft of commercieel succes en religieus erfgoed elkaar kunnen versterken in plaats van uitsluiten.