Vijlbrief trekt deze week de boer op: zonder oppositie geen sociale zekerheid

2026-05-31 politiek

Den Haag, zondag, 31 mei 2026.
Het minderheidskabinet heeft maar 66 zetels. Vijlbrief heeft de oppositie dus hard nodig. Intussen dreigen de vakbonden met stakingen in juni.

Vijlbrief klopt deze week aan bij de oppositie

Minister Hans Vijlbrief (D66) van Sociale Zaken trekt deze week Den Haag in met een duidelijke boodschap: help mee, of het stelsel van sociale zekerheid komt in gevaar. Het minderheidskabinet-Jetten beschikt over slechts 66 zetels in de Tweede Kamer, en dat is schlecht nieuws als je grote hervormingen wil doorvoeren [1][2]. Vijlbrief noemde zondag 31 mei in het tv-programma Buitenhof twee partijen bij naam: Progressief Nederland (PRO, nu nog als GroenLinks-PvdA in de Kamer) en JA21 [1]. Zijn aanpak is pragmatisch: eerst luisteren, dan rekenen. “Ik wil van hen weten: hoe zien jullie de toekomst tegemoet, vertel mij wat jullie belangrijk vinden”, zei Vijlbrief [1]. Hij weet alvast wat er op de verlanglijstjes staat. JA21 wil af van de verplichte loondoorbetaling bij ziekte voor kleine werkgevers. PRO wil juist van de bezuinigingen op de sociale zekerheid af [1]. Vijlbrief reageert laconiek: “Eerst de gesprekken, dan de rekening. En niet andersom” [1]. Of dat de oppositie genoeg is, wordt deze week duidelijk.

Vakbonden haken af, stakingen dreigen in juni

Terwijl Vijlbrief de oppositie opzoekt, loopt het aan de andere kant al flink mis. Op donderdag 29 mei 2026 stapten de vakbonden FNV, CNV en VCP op uit de onderhandelingen met het kabinet [2][7]. De reden: Vijlbrief houdt vast aan bezuinigingen op de WW en de WIA, en de bonden pikken dat niet [7]. FNV is duidelijk: “Op papier lijkt het alsof het kabinet iets toegeeft. Maar ondertussen blijft de rekening voor de bezuinigingen op de sociale zekerheid gewoon bij werknemers en uitkeringsgerechtigden liggen” [6]. De vakbond kondigt voor juni acties en stakingen aan [3]. Vakbonden en werkgevers gaan nu samen een eigen plan opstellen, los van het kabinet [2]. Vijlbrief reageert opvallend ontspannen: “Ga je gang, zou ik zeggen” [1][2]. Hij hoopt wel dat de sociale partners daarna snel weer aan tafel komen [2]. D66-Kamerlid Stephan Neijenhuis plaatst kanttekeningen bij het vertrek van de bonden: “Samenwerken begint wel met aan tafel zitten. Ik denk niet dat het land platleggen het land nu heel veel vooruitbrengt” [7]. SP-fractievoorzitter Jimmy Dijk ziet het anders en kiest resoluut de kant van de vakbonden: “Het kabinet Jetten straft mensen die pech hebben. Terwijl het enige wat mensen vragen is zekerheid” [4].

Wat betekent dit voor jou?

De inzet is groot. De bezuinigingen staan voor miljarden in de boeken [1][2]. Wie een uitkering ontvangt of ooit ziek thuis komt te zitten, merkt dat direct in de portemonnee. FNV stelt dat Nederland in verhouding juist minder uitgeeft aan werkloosheid en arbeidsongeschiktheid dan ooit tevoren, en dat het percentage arbeidsongeschikten onder werknemers al decennia daalt [3]. Het kabinet ziet dat anders en zoekt naar financiële ruimte. Vijlbrief sluit niet uit dat de bezuinigingen elders op de begroting worden gevonden, niet per se op Sociale Zaken [1][2]. PRO-Kamerlid Mariëtte Patijn debatteerde op 30 mei 2026 op Radio 1 over de vraag hoe het nu verder moet [7]. De komende week wordt cruciaal: haalt Vijlbrief de oppositie over de streep, dan liggen hervormingen binnen handbereik. Lukt dat niet, dan staat het kabinet met lege handen én boze vakbonden voor de deur [alert! ‘De exacte omvang van de bezuinigingen in euro’s wordt in de bronnen niet nader gespecificeerd’].

Bronnen

sociale zekerheid oppositie