Nederlandse rechter bombardeert alle 342 gemeenten met 4000 zinloze Woo-verzoeken om punt te maken
Nederland, woensdag, 22 april 2026.
Een bestuursrechter van rechtbank Noord-Holland verstuurde bewust duizenden onuitvoerbare informatieverzoeken naar elke Nederlandse gemeente om aan te tonen dat de Wet open overheid misbruikt kan worden. Gemeenteambtenaren waren maandenlang bezig met de complexe verzoeken die als matroesjka’s steeds nieuwe vragen bevatten. Na anderhalve maand trok de rechter alles in met de mededeling dat hij nooit echt geïnteresseerd was in de informatie. Hoogleraar Wim Voermans noemt het een kruistocht die de onpartijdigheid van de rechterlijke macht ondermijnt. De rechtbank Noord-Holland onderzoekt nu mogelijke gevolgen voor de rechter.
Rechter J. Maarleveld verstoorde gemeenten maandenlang
Bestuursrechter J. Maarleveld van rechtbank Noord-Holland diende medio 2025 naar schatting 4000 Woo-verzoeken in bij alle 342 Nederlandse gemeenten [1][2]. De rechter gebruikte een flexkantoor in Haarlem als postadres en stond erop alleen per brief te communiceren [2]. Gemeenteambtenaren merkten al snel dat de verzoeken ontwrichtend waren. “In het verzoek zaten namelijk steeds weer nieuwe deelvragen verstopt om andere documenten, als een soort matroesjka vol informatieverzoeken”, aldus onderzoeksplatform Follow the Money [3]. De verzoeken waren duidelijk geschreven door iemand met intieme kennis van het bestuursrecht [3]. Een gemeenteambtenaar uit Hoorn zei dat de rechter “alleen maar bezig was met het forceren van de wet” [2]. Eind oktober 2025 trok Maarleveld plots alle verzoeken in [2].
“Experiment werd te groot” volgens rechter zelf
Maarleveld liet in een afsluitende brief weten dat hij nooit echt op zoek was naar de informatie [3]. Hij wilde slechts aantonen hoe kwetsbaar gemeenten waren voor misbruik van de Woo en riep ze op dit aan te kaarten bij de landelijke politiek [3]. Tegen Follow the Money zei hij dat zijn “experiment te groot werd” [2]. De gemeente Utrecht was de eerste die de verzoeken massaal afwees wegens “misbruik van het recht” [1]. Een gemeenteambtenaar reageerde geschokt: “Ik dacht: een rechter kan dit uit hoofde van zijn functie toch helemaal niet doen? Een rechter, die dóet zoiets niet” [4]. Maarleveld rechtvaardigt zijn actie door te stellen dat “van rechters in toenemende mate verwacht wordt dat ze zich mengen in het publieke debat” [4].
Kritiek op onpartijdigheid rechterlijke macht
Hoogleraar staats- en bestuursrecht Wim Voermans van de Universiteit Leiden is hard in zijn oordeel. Hij noemt de actie “een kruistocht op eigen initiatief” en stelt dat “met deze actie zaagt deze rechter aan de stoelpoten van de onpartijdigheid van de rechterlijke macht” [2][4]. De rechtbank Noord-Holland erkent dat de rechter “veel gemeenten onnodig heeft belast” en dat hij “beter had moeten weten” [1]. De rechtbank gaat met Maarleveld in gesprek en onderzoekt of er gevolgen moeten komen voor zijn daden [1][4]. Eerder werd Maarleveld al bekritiseerd door expertisecentrum SPOON, dat in 2024 schreef dat hij zijn besluiten ‘vooringenomen’ nam [1]. De zaak toont hoe één persoon het hele Nederlandse gemeentelijke apparaat maandenlang kan verstoren door misbruik van de transparantiewet.