Kabinet geeft Koninklijke Marechaussee meer vrijheid om zelf te bepalen waar grenscontroles nodig zijn
Den Haag, vrijdag, 8 mei 2026.
Na de zomer verdwijnen de strikte grenscontroles van ex-minister Faber. De Marechaussee krijgt meer ruimte voor risicogestuurde controles tot 20 kilometer van de grens. Mobiele controles worden mogelijk op strategische punten waar meerdere wegen samenkomen. De maximumlimiet voor doorzoekingen vervalt volledig.
Van dodelijke files naar flexibele controles
De nieuwe aanpak komt niet uit de lucht vallen. Sinds de invoering van Fabers grenscontroles eind 2024 ontstonden regelmatig gevaarlijke files bij grensovergangen [1]. Deze situatie leidde tot drie dodelijke ongevallen op de A1 bij De Lutte, waarbij automobilisten achterop vrachtwagens botsten door plotseling remmen voor controleposten (https://dgki.nl/f61402c-verkeersongeval-grenscontroles/). Asielminister Bart van den Brink (CDA) wil nu een einde maken aan deze gevaarlijke situaties door de Koninklijke Marechaussee veel meer vrijheid te geven [1]. In plaats van verplichte controles op vaste punten krijgen marechaussees de ruimte om zelf te bepalen waar en wanneer controles nodig zijn.
Mobiele teams vervangen vaste posten
De verandering is drastisch. Waar de Marechaussee nu alleen op grensovergangen mag controleren, kunnen ze straks overal binnen 20 kilometer van de grens opduiken [1]. Van den Brink legt uit waarom dit effectiever is: ‘Daar zijn die wegen vaak helemaal niet op ingericht. Met mobiele controles kun je in de grensstreek van 20 kilometer veel effectiever zijn. Bijvoorbeeld door te gaan controleren op een plek waar drie wegen samenkomen’ [1]. Tegelijk verdwijnt de huidige limiet op het aantal auto’s, treinen, bussen, schepen en vliegtuigen dat doorzocht mag worden [1]. Brusselse regels bieden meer ruimte dan eerder bekend was, aldus de minister.
Eerste resultaten en kritiek blijven bestaan
De grenscontroles leverden tussen eind 2024 en maart dit jaar concrete resultaten op: 600 vreemdelingen kregen toegang geweigerd en 270 personen werden aangehouden [1][4]. Toch bleef de kritiek groot. De Koninklijke Marechaussee klaagde over personeelstekorten [1]. Oppositiepartijen vonden de opbrengst te mager. Grensregio’s vreesden voor schade aan ondernemers en toerisme [1]. De nieuwe regels gaan pas na de zomervakantie in - tot die tijd worden de huidige controles nog één keer verlengd [1]. Voor automobilisten betekent dit: nog even geduld bij grensovergangen, maar straks waarschijnlijk minder files en meer onverwachte controles op willekeurige plekken in de grensstreek.