Churchill verdwijnt van Britse bankbiljetten en wordt vervangen door dieren

2026-03-12 buitenland

Londen, donderdag, 12 maart 2026.
De Bank of England gaat Churchill, Jane Austen en andere historische figuren vervangen door inheemse dieren zoals egels en dassen op nieuwe bankbiljetten. Conservatieve leider Kemi Badenoch noemt dit ‘onze geschiedenis uitvlakken’ en een ‘malle stap’. De centrale bank koos voor natuur omdat 60% van de 44.000 respondenten dit steunde in een peiling. Veiligheidsoverwegingen tegen vervalsing speelden ook mee. De nieuwe biljetten komen pas over enkele jaren, maar de politieke ophef is al groot.

Politieke storm om ‘uitvlakken geschiedenis’

Het Verenigd Koninkrijk heeft woensdag 11 maart een politieke storm ontketend met plannen om Winston Churchill van het vijfpondbiljet te halen [1][2]. Conservatieve partijleider Kemi Badenoch noemde het voorstel tegenover persbureau PA ‘een malle stap’ en beweerde dat ‘we onze geschiedenis uitvlakken door Churchill van de bankbiljetten te halen’ [1][2]. Ook schrijfster Jane Austen (tien pond), schilder William Turner (twintig pond) en wiskundige Alan Turing (vijftig pond) moeten volgens de plannen plaatsmaken voor nog nader te bepalen dieren [1][2]. Liberal Democrat-leider Ed Davey uitte vergelijkbare kritiek: ‘Winston Churchill hielp ons land en heel Europa redden van het fascisme. Hij verdient beter dan vervangen te worden door een das’ [7]. Voor Nederlandse lezers is dit relevant omdat het laat zien hoe ook andere Europese landen worstelen met de balans tussen het eren van controversiële historische figuren en het herdenken van een koloniaal verleden.

Natuur wint van geschiedenis in volkspeiling

De Bank of England baseerde haar besluit op een uitgebreide peiling waarbij 26400 respondenten kozen voor natuur als nieuw thema voor bankbiljetten [8]. Architectuur en herkenbare plekken kregen 24640 stemmen, terwijl historische figuren slechts op de derde plaats eindigden met 16720 voorkeuren [8]. Victoria Cleland, hoofdkassier van de centrale bank, legde uit dat ‘de belangrijkste drijfveer voor een nieuwe serie bankbiljetten altijd het verhogen van de valsveiligheid is, maar het biedt ook een kans om verschillende aspecten van het Verenigd Koninkrijk te vieren’ [5][7]. Mogelijke dieren die op de nieuwe biljetten kunnen verschijnen zijn egels, dassen, kikkers, steenuilen en salamanders [3][7]. De bank houdt deze zomer nog een tweede consultatie om te bepalen welke specifieke dieren het publiek wil zien [5][8].

Nieuwe biljetten komen pas over jaren

De daadwerkelijke introductie van de nieuwe bankbiljetten laat nog jaren op zich wachten [1][2][7]. Koning Charles III blijft wel afgebeeld op de andere kant van de biljetten, terwijl bankbiljetten met wijlen koningin Elizabeth II ook in omloop blijven [3][7]. De Bank of England heeft meer dan vijftig jaar historische figuren op bankbiljetten afgebeeld, beginnend met William Shakespeare op het twintigpondbiljet in juli 1970 [8]. De huidige serie, die tussen 2016 en 2021 werd uitgebracht, was de eerste die op polymeer in plaats van papier werd gedrukt [7]. Critici vrezen dat dit besluit een precedent schept voor andere landen die ook hun koloniale geschiedenis onder de loep nemen. Voor Nederlandse consumenten die regelmatig naar het Verenigd Koninkrijk reizen, betekent dit dat ze de komende jaren nog steeds Churchill op hun vijfpondbiljetten zullen aantreffen.

Bronnen

Churchill bankbiljetten