Nederland verliest controle over DigiD door Amerikaanse overname in maart 2026

2026-01-21 binnenland

Den Haag, woensdag, 21 januari 2026.
De overheid start in maart een nieuwe aanbesteding voor DigiD omdat huidige beheerder Solvinity wordt overgenomen door het Amerikaanse Kyndryl. Kamerleden vrezen dat Trump met één druk op de knop de Nederlandse digitale overheid kan uitzetten. Door de overname valt DigiD onder Amerikaanse wetgeving, waardoor de VS toegang kan eisen tot gegevens van 16,6 miljoen Nederlandse gebruikers. Het contract loopt tot 2028, maar ambtenaren concluderen dat risico’s niet volledig uit te sluiten zijn ondanks onderhandelingen over veiligheidsmaatregelen.

Kamer bezorgder na technische briefing over risico’s

De zorgen in Den Haag groeiden deze week tijdens een technische briefing op woensdag 15 januari [1]. Kamerleden hoorden van ambtenaren dat risico’s van de Amerikaanse overname ‘niet uit te sluiten zijn’, ondanks onderhandelingen met Solvinity en Kyndryl [2]. De overheid is het over 70 tot 80 procent eens met beide bedrijven over extra veiligheidsmaatregelen, maar dat stelt parlementariërs niet gerust [2][3]. VVD-Kamerlid Silvio Erkens was helder: ‘Het gaat niet om een transactiesysteem maar om een publieke dienst, met alle informatie van Nederlanders. Álles staat erop’ [2]. De landsadvocaat concludeerde al dat Solvinity door de overname onder Amerikaanse wetten valt [2]. Dit betekent dat de Amerikaanse overheid mogelijk toegang kan eisen tot DigiD-gegevens van Nederlandse burgers. Kamerleden eisen nog voor half februari een debat over de kwestie [6].

Nieuwe aanbesteding in maart moet uitweg bieden

In maart komt er hoogstwaarschijnlijk een nieuwe aanbesteding voor het technisch beheer van DigiD [1]. Logius-directeur Bert Voorbraak bevestigde dat ‘alle opties op tafel liggen hoe de aanbesteding eruit gaat zien’ [1]. De nieuwe leverancier zou de rol van Solvinity uiterlijk in 2028 kunnen overnemen [1]. Het huidige contract loopt tot augustus 2026 met een mogelijke verlenging tot 2028 [1][2]. Logius werkt aan een traject om een nieuwe aanbieder te zoeken, bij voorkeur een onafhankelijke overheidscloud [3]. Het goede nieuws: Logius bezit de intellectuele eigendomsrechten, waardoor er geen nieuw platform gebouwd hoeft te worden [1]. Nederlandse alternatieven zoals Info Support en het Duitse Nextcloud worden genoemd als mogelijke vervangingen [6]. GroenLinks-PvdA-Kamerlid Barbara Kathmann stelde voor dat de Nederlandse staat een gouden aandeel in Solvinity neemt voor een vetorecht [1][8].

Digitale soevereiniteit op het spel

De Solvinity-kwestie legt een pijnlijk patroon bloot in Nederland [4]. Het land vertrouwt cruciale digitale infrastructuur toe aan private partijen zonder structurele borging van soevereiniteit [4]. DigiD draait waarschijnlijk in een Equinix-datacenter, een Amerikaans bedrijf dat onder de Cloud Act valt [4]. Dit maakt digitale diensten tot een geopolitiek drukmiddel, zoals Kathmann waarschuwde: ‘Het moet niet zo ver komen dat Trump met één druk op de knop straks onze digitale overheid kan uitzetten’ [6][8]. Ook andere kritieke diensten zijn getroffen: Justitie en Veiligheid gebruikt Solvinity voor de Bestandenpostbus, en er wordt gezocht naar alternatieven [3]. De timing is pijnlijk. Europa krijgt pas over achttien maanden nieuwe regelgeving voor buitenlandse investeringen [3]. Het Bureau Toetsing Investeringen onderzoekt de overname via de Wet Vifo [2][6], maar experts waarschuwen dat Europa vaak voorzichtig is met blokkades om de relatie met de VS niet te beschadigen [6].

Bronnen

DigiD Solvinity