Deze gigantische beverrat van 107 centimeter bedreigde de Friese dijken
Elahuizen, donderdag, 22 januari 2026.
Een vogelaar spoorde hem op, appels lokten hem de val in, en uiteindelijk woog dit monster ruim 10 kilo. De beverrat die in december bij Elahuizen werd gevangen is pas de vijfde in vijftig jaar op Friese bodem. Het Zuid-Amerikaanse knaagdier graaft gangen tot 6 meter diep en kan dijken verzwakken - een direct gevaar in een provincie die grotendeels onder zeeniveau ligt. Sinds 2023 neemt het aantal meldingen toe door zachte winters.
Zeldzame vangst na wekenlange jacht
De beverrat werd op 11 december 2024 gevangen in It Swin bij Elahuizen door veldmedewerkers van Wetterskip Fryslân [1]. Een vogelaar had het dier in november gefilmd en Staatsbosbeheer gewaarschuwd [2]. Twee weken lang probeerden ze het beest te lokken met een kooi vol appels [3]. Het mannetje bleek 107 centimeter lang en woog ruim 10 kilo - uitzonderlijk groot voor een knaagdier [1]. Veldcoördinator Simon Dijkstra noemde het een ‘bêste jonge’ en liet het volgens protocol afschieten [3]. ‘Ik werk al sinds 2008 bij het waterschap, maar ik had ook nog nooit de sporen of uitwerpselen gezien van een beverrat. Dat maakt deze vangst extra bijzonder’, zegt Dijkstra [1].
Waarom deze invasieve soort zo gevaarlijk is
Beverratten staan sinds 2016 op de Europese lijst van zorgwekkende invasieve exoten omdat ze zich snel voortplanten en veel schade aanrichten [3]. Ze graven gangen van 20 tot 30 centimeter breed en tot 6 meter diep, waarmee ze meerdere kubieke meters grond kunnen verplaatsen [3]. Ter vergelijking: een muskusrat weegt slechts 1 tot 2 kilo maar kan al veel grondverzet veroorzaken [3]. ‘De gangenstelsels kunnen onze dijken verzwakken. En omdat we hier onder zeeniveau leven, willen we zo weinig mogelijk schade hebben aan onze dijken. De bestrijding is dus om ervoor te zorgen dat we droge voeten houden’, legt Dijkstra uit [1]. Bovendien vreten ze waterplanten kaal en verstoren ze paaigebieden van inheemse vissen door rietkragen weg te knagen [3].
Meer meldingen sinds 2023
Dit was pas de vijfde beverrat die sinds 1974 in Friesland werd gevangen [1][2][3]. Begin deze eeuw was de soort grotendeels teruggedrongen tot de grensgebieden met Duitsland, maar sinds 2023 zorgen zachte winters en natte voorjaren opnieuw voor een opleving [3]. Recent kwamen er meldingen binnen uit Koehool, Marrum en Ternaard, maar inspecties leverden geen overtuigend spoor op [3]. Beverratten zijn moeilijk te detecteren omdat ze heimelijk leven en hun vraatsporen kunnen lijken op die van ganzen [3]. ‘Maar er glipt wel eens eentje doorheen. Dit zal niet de laatste zijn die we hier zien, maar het gaat niet heel snel’, waarschuwt Dijkstra [1]. Het waterschap blijft waakzaam vanwege de potentiële schade aan dijken en ecosystemen [3].