Nederlandse artsen snijden patiënten open en doen dan bewust niets
Nederland, woensdag, 18 februari 2026.
In Enschede krijgt de helft van de patiënten met buikklachten een échte operatie, de andere helft wordt onder narcose opengemaakt maar niet behandeld. Een computer bepaalt willekeurig wie wat krijgt - en de patiënt weet het niet.
Computer bepaalt wie echte operatie krijgt
Het MST-ziekenhuis in Enschede voert sinds drie jaar een uniek experiment uit bij patiënten met MALS, een aandoening waarbij de darmslagader wordt afgekneld [1]. Patiënten krijgen stippellijntjes op hun buik getekend en gaan onder narcose [1]. Dan gebeurt er iets bijzonders: “Een computer bepaalt of dit een echte of een neppe operatie wordt”, legt onderzoeksleider Bob Geelkerken uit [1]. Die computer bepaalt ook de duur - soms 75 minuten, soms 83 minuten wachten zonder iets te doen [1]. Voor de patiënt voelt alles hetzelfde: sneetjes, hechtingen, wakker worden met pijn. Alleen krijgt de helft geen echte behandeling.
Ethisch dilemma: zinloos letsel of wetenschappelijk bewijs
“Medisch gezien veroorzaak je met een nepoperatie zinloos letsel bij je patiënt, maar wetenschappelijk gezien is het essentieel om bewijs te krijgen of een operatie wel of niet effectief is”, erkent Jan van Lanschot, vicevoorzitter van de toezichthoudende CCMO [1]. Nederlandse vaatchirurgen discussiëren over het nut van MALS-operaties omdat wetenschappelijk bewijs ontbreekt [1]. Hoogleraar Inge Fourneau uit België kijkt met argwaan naar de studie: “We stellen hier patiënten bloot aan een schijnoperatie die meer risico’s kent dan een proef met een placebomedicijn” [1]. De argumenten van de medisch-ethische commissie om deze proef toe te staan blijven geheim [1].
Patiënten wijken uit naar buitenland
Voor jonge vrouwen met ernstige buikklachten is dit experiment de enige kans op behandeling in Nederland [1]. Maar niet iedereen wacht af. Patiënten zoeken hun toevlucht tot artsen in België en Duitsland, waar MALS wel wordt geopereerd in publieke ziekenhuizen [1]. Fourneau ziet iedere week Nederlandse patiënten in haar Leuvense ziekenhuis, die een betere kwaliteit van leven melden na behandeling [1]. Geelkerken hoopt te bewijzen dat zijn echte behandeling 40 procent effectiever is dan de placebo-variant [1]. Patiënten krijgen pas over een aantal jaar te horen of ze daadwerkelijk zijn behandeld [1].