Action haalt als eerste winkel speelzand met asbest uit de schappen
Nederland, vrijdag, 13 februari 2026.
Action start vandaag de eerste terugroepactie van speelzand in Nederland nadat grijze asbest werd gevonden in Stretcherz-figuurtjes. Het gevaarlijke tremoliet zit in uitrekbaar speelgoed dat kapot kan gaan tijdens spelen. Klanten krijgen geld terug zonder bonnetje.
Australische waarschuwing leidde tot Nederlandse ontdekking
De terugroepactie kwam op gang nadat Australië vergelijkbare figuren van hetzelfde merk in januari al terugriep vanwege asbest [1]. Action kwam daar pas recent achter en haalde het product uit voorzorg uit de schappen [1]. Het asbestlaboratorium Nomacon testte twee exemplaren uit dezelfde verpakking. In het eerste figuur vonden ze niets, in het tweede wel: 0,1 tot 2 procent tremoliet [1]. “Dat is grijze asbest die nóg gevaarlijker is dan de meest voorkomende witte asbest”, meldt de krant [1]. Het zand zit normaal luchtdicht opgesloten in de kunststof figuurtjes, maar “als kinderen ermee spelen en er bijvoorbeeld iets in steken, zou het lek kunnen gaan”, waarschuwt Joram Buissant des Amorie van Nomacon [1].
Nederlandse laboratoria vonden al 25 keer asbest in zand
Action werkt samen met toezichthouder NVWA voor de terugroepactie [1]. Klanten kunnen zowel losse figuurtjes als vierpacks terugbrengen naar de winkel en krijgen het volledige aankoopbedrag terug, zelfs zonder aankoopbewijs [1]. Opvallend is dat Action de eerste Nederlandse winkel is die speelzand terugroept, terwijl in Nederlandse laboratoria al minstens 25 asbestvondsten in zand zijn gedaan [1]. Door het uitblijven van andere terugroepacties werden tot nu toe ook andere Europese landen niet geïnformeerd over de risico’s [1]. De zaak toont hoe moeilijk het is om productveiligheid te garanderen. “Het kan gebeuren dat je twee dezelfde producten test en dat je in het ene wél asbest vindt en in het andere niet”, aldus Robert McAllister van de Faculty of Asbestos Management Australia and New Zealand [1].
Bredere crisis rond asbestzand in Europa
De Nederlandse crisis begon toen op 5 februari 2026 bleek dat besmet speelzand te koop was via Bol.com, Amazon en AliExpress [2]. Belgische minister Rob Beenders riep toen een crisiscel samen en adviseerde ouders om voorlopig geen kinderspeelzand meer te gebruiken [2]. Nederlandse laboratoria vinden asbest in 30 à 35 procent van de stalen die door analysebedrijf SGS Search worden binnengebracht [2]. De NVWA krijgt kritiek van oudervereniging BOINK omdat ze niet meteen waarschuwde voor het vervuilde speelzand [3]. De autoriteit zit in een dilemma: te vroeg waarschuwen kan paniek veroorzaken, te laat waarschuwen brengt kinderen in gevaar [3]. Voor ouders geldt nu: Stretcherz van Action direct inleveren en andere zandproducten voorlopig vermijden.