Nederland dreigt vast te lopen door dalende mbo-instroom van 1.400 studenten
Nederland, maandag, 2 februari 2026.
Het aantal mbo-studenten daalt dit jaar met 1.400 naar 156.300, waarschuwt de MBO Raad. Dit veroorzaakt tekorten aan essentiële beroepskrachten zoals buschauffeurs, beveiligers en supermarktmedewerkers. Alleen al het aantal studenten voor buschauffeur daalde van 100 naar 44. De oorzaken: minder geboorten tien jaar geleden en de hardnekkige ‘hoger is beter’-mentaliteit. Het nieuwe kabinet investeert wel 1,5 miljard euro extra in onderwijs vanaf 2031 en introduceert verplichte stagevergoedingen. Technische opleidingen groeien licht met 0,4 procent, maar dit compenseert het totale verlies niet.
Tekorten dreigen in cruciale sectoren
De gevolgen zijn nu al voelbaar in heel Nederland. Voor buschauffeur kozen dit jaar slechts 44 studenten, waar dat er vorig jaar nog 100 waren [1]. Ook koos 192 studenten minder voor een opleiding tot beveiliger [1]. “Van de zorg, ict tot aan het openbaar vervoer, we gaan het tekort aan mbo’ers overal voelen”, waarschuwt MBO Raad-voorzitter Adnan Tekin [1]. Het betekent langere wachttijden voor je bus, minder beveiligers in winkels en tekorten aan supermarktpersoneel. Zelfs de mensen die onze glasvezel aanleggen raken schaars [1]. Tekin maakt de urgentie duidelijk: “Zonder deze mensen loopt ons land vast. We hebben juist deze mensen alleen maar meer nodig” [1].
Demografische krimp en statusdenken als oorzaken
Twee hoofdoorzaken liggen ten grondslag aan deze crisis. Ten eerste werden er “gewoon simpelweg minder kinderen geboren dan pakweg tien jaar geleden”, legt Tekin uit [1]. Dit demografische probleem kunnen we niet zomaar oplossen. Daarnaast heerst er nog altijd de hardnekkige gedachte “hoger is beter” [1]. Scholen krijgen hogere waardering en beloningen als leerlingen naar de havo gaan in plaats van het mbo [1]. Ook de stagevergoedingen voor mbo’ers liggen nog altijd lager dan die voor hbo-studenten [1]. Over vier jaar zijn er nu 5600 studenten minder gestart - “een PSV-stadion vol aan mbo’ers verdwenen”, zoals Tekin het kernachtig verwoordt [1].
Nieuwe kabinet investeert, maar spanning blijft
Het nieuwe kabinet van D66, VVD en CDA biedt wel hoop. Vanaf 2031 investeert het 1,5 miljard euro extra per jaar in onderwijs, beginnend met 1 miljard euro in 2026 [3]. Ook komt er eindelijk een verplichte stagevergoeding [1][3]. Positief nieuws: technische mbo-opleidingen groeiden licht met 0,4 procent naar ongeveer 20.000 studenten [2]. Maar dat is een druppel op een gloeiende plaat. “Het is nog altijd veel te weinig als je kijkt hoe groot het tekort is in de techniek: tussen de 70.000 en 80.000 mensen”, aldus Tekin [1]. De financiering van mbo en hbo wordt aangepast om scholen minder kwetsbaar te maken voor plotselinge dalingen in studentenaantallen [3][4]. Toch blijft de vraag: komen deze maatregelen op tijd om Nederland draaiende te houden?