drie partijen kiezen voor het zeldzaamste kabinet sinds de Tweede Wereldoorlog
Den Haag, vrijdag, 9 januari 2026.
D66, VVD en CDA vormen samen een minderheidskabinet met slechts 66 zetels - 10 te weinig voor een meerderheid. Het wordt het eerste echte minderheidskabinet sinds 1939.
VVD wilde JA21 erbij, maar D66 blokkeerde samenwerking
Na wekenlang getouwtrek over welke partijen mee zouden doen, kozen de drie partijen vrijdag definitief voor een minderheidskabinet [1][2]. Zoals eerder bericht in ons artikel over de formatieperikelen wilde VVD-leider Yesilgöz graag samenwerken met JA21 om tot 75 zetels te komen [3]. Dat zou nog steeds geen meerderheid zijn, maar wel dichterbij. D66-leider Jetten blokkeerde deze optie echter volledig. “Ik heb aan collega’s duidelijk gemaakt dat ik een combinatie van deze drie partijen plus JA21 nu niet verstandig vind”, zei Jetten na afloop van de gesprekken op landgoed De Zwaluwenberg [4]. De verschillen tussen D66 en JA21 over klimaat, stikstof, asiel en Europese samenwerking bleken te groot [1]. JA21-leider Eerdmans reageerde teleurgesteld: “Dat er niet inhoudelijk is gesproken is een gemiste kans” [5].
Hard werken zonder meerderheid in beide Kamers
Het nieuwe kabinet krijgt een lastige klus. In de Tweede Kamer hebben D66, VVD en CDA samen 66 zetels - dat zijn er 10 te weinig voor een meerderheid [1][4]. In de Eerste Kamer wordt het nog moeilijker: daar komen ze 16 zetels tekort [1][4]. “Het wordt hard werken voor de nieuwe kabinetsploeg”, erkende Jetten eerlijk [1]. Voor elke wet moeten ze steun zoeken bij oppositiepartijen. Dat betekent veel onderhandelen en compromissen sluiten. Bontenbal van het CDA blijft optimistisch: “Het zou mooi zijn als we naar een nieuwe politieke cultuur gaan” [6]. Volgende week nodigen ze andere partijen uit om over mogelijke steun te praten [2].
Deadline eind januari voor coalitieakkoord
Informateur Rianne Letschert heeft er vertrouwen in dat het gaat lukken, ondanks de unieke situatie [2][6]. “Dit is de realiteit waar we mee werken”, zei ze na de gesprekken in Hilversum [6]. Het laatste echte minderheidskabinet in Nederland dateert uit 1939 - het kabinet-Rutte I in 2010 had nog gedoogsteun van de PVV [4]. De drie partijen hebben tot 30 januari om een coalitieakkoord af te ronden [2][5]. Daarna moet een formateur een kabinetsploeg samenstellen. De uitdaging wordt groot: D66 en CDA willen investeren in energie en stikstof, terwijl de VVD wil bezuinigen [4]. Elke beslissing vereist nu creativiteit en veel geduld.