Meloni ruilt Trump in voor binnenlandse winst nadat Italiaanse kiezers hem afvallen
Rome, dinsdag, 28 april 2026.
Premier Giorgia Meloni distantieert zich steeds meer van Donald Trump na zijn kritiek op paus Leo XIV. Deze koerswijziging komt haar politiek goed uit: een referendum in maart toonde aan dat Italiaanse kiezers Trump afwijzen, vooral jongeren en zuidelijke regio’s. Met verkiezingen in 2027 op komst, kiest Meloni voor haar katholieke achterban boven haar oude bondgenoot. Peilingen tonen haar partij nog steeds als populairst, maar de marge met de oppositie krimpt tot amper 2 procentpunt.
Referendum wordt signaal tegen Trump-koers
Het referendum over de reorganisatie van de rechterlijke macht in maart 2026 werd een wake-up call voor Meloni [1]. De opkomst van bijna 60 procent was bijzonder hoog, en een duidelijke meerderheid stemde ‘nee’ [1]. Politieke analisten zien de NEE-stemmers - vooral jongeren en zuidelijke regio’s - als een afwijzing van Trump en de oorlog in Iran [1]. Voor Nederlandse exporteurs naar Italië is dit belangrijk: de sfeer in het land draait. Meloni incasseerde haar eerste grote tegenslag sinds ze in 2022 aan de macht kwam [1]. De premier begreep de boodschap. Kort daarna kondigde ze aan dat Italië een defensieverdrag met Israël niet automatisch zal verlengen [1].
Paus wordt breekpunt tussen oude bondgenoten
Rond 11 april 2026 bekritiseerde Trump paus Leo XIV en noemde hem ‘zwak’ en ‘vreselijk’ [1]. Voor de katholieke Meloni ging dit te ver. Ze noemde Trumps reactie ‘onaanvaardbaar’ [1]. Trump sloeg terug: ‘Zíj is degene die onacceptabel is’ [1]. Een diplomatieke breuk was geboren. Experts zien hierin Meloni’s strategie om haar cultureel-katholieke achterban te behouden voor de parlementsverkiezingen in 2027 [1]. Lorenzo Castellani van de Luiss Universiteit in Rome legt uit: ‘Meloni is bang dat een aanzienlijk deel van het electoraat, zelfs binnen centrumrechts, zeer kritisch zal worden op Donald Trump en Benjamin Netanyahu’ [1]. Voor Nederlandse katholieken die business doen in Italië: Meloni kiest nu resoluut voor Rome boven Washington.
Krappe voorsprong maakt elk stemmetje cruciaal
De peilingen tonen hoe precair Meloni’s positie is geworden. Een peiling van 16 april 2026 van omroep Rai toont haar rechtse coalitie op 46,8 procent tegenover Campo Largo op 45,0 procent [1]. Het verschil is 1.8 = 1,8 procentpunt - binnen de foutmarge. De oppositie overweegt een gezamenlijke lijst met Giuseppe Conte van de Vijfsterrenbeweging en Elly Schlein van de PD [1]. Meloni’s partij blijft individueel de populairste, maar elke faux pas kan fataal zijn [1]. Haar recente reis naar Algerije en Golfstaten om gas- en olievoorziening veilig te stellen toont de realiteit: Italië heeft alternatieven voor Amerikaanse energie nodig [1]. Voor Nederlandse energiebedrijven opent dit kansen in een strategisch zuiderbuurland dat zijn koers bijstelt.