Nederland krijgt 2% meer zonneschijn per vijf jaar door schonere lucht
Nederland, donderdag, 29 januari 2026.
Sinds de jaren negentig neemt de zonnestraling in Nederland toe met 2% per vijf jaar. Schonere lucht zorgt ervoor dat minder vervuilende deeltjes het zonlicht blokkeren. Klimaatverandering speelt ook mee door meer hogedrukgebieden. Het KNMI is verrast door deze sterke trend - hun klimaatmodellen voorspelden veel minder toename. 2025 werd het op na zonnigste jaar ooit gemeten. Als deze ontwikkeling doorzet, worden de zomers warmer en neemt droogte toe.
Vervuilende deeltjes blokkeren minder zonlicht
De schonere lucht in Nederland zorgt voor een verrassend effect: meer zonlicht bereikt de grond [1]. Vervuilende deeltjes in de atmosfeer, zogenaamde aerosolen, weerkaatsen normaliter zonnestraling terug de ruimte in [5]. Door de wereldwijde aanpak van luchtvervuiling sinds de jaren negentig verdwijnen deze deeltjes geleidelijk uit onze atmosfeer [5]. Het resultaat? Meer zonneschijn op Nederlandse tuinen, zonnepanelen en terrassen. Wetenschappers publiceerden begin januari 2026 onderzoek in het tijdschrift Remote Sensing of Environment dat aantoont dat de zonnestraling in bijna heel Europa is toegenomen, met een extra sterk effect in de Benelux [1].
Klimaatverandering brengt meer hogedrukgebieden
Peter Siegmund van het KNMI legt uit waarom Nederland vaker mooi weer krijgt: ‘Deze eeuw hebben we vaker te maken met hogedrukgebieden, dus met mooi weer’ [1]. De opwarming van het Middellandse Zeegebied en het afzwakken van de Golfstroom zorgen voor meer hogedrukgebieden boven Nederland [1]. Deze weerpatronen brengen heldere luchten en weinig bewolking. Het KNMI meldde gisteren, 29 januari 2026, dat 2025 het op vijf na warmste jaar was sinds het begin van de metingen in 1901 [1]. Alle tien warmste jaren in Nederland vonden plaats na 2005 [1].
Gevolgen voor Nederlandse zomers en droogte
De klimaatmodellen van het KNMI voorspellen wel meer zonnestraling, maar veel minder dan wat er in werkelijkheid gebeurt [1]. ‘In de klimaatmodellen neemt de zonnestraling wel toe, maar minder dan in de praktijk’, aldus Siegmund [1]. Als de huidige trend van meer zonneschijn doorzet, worden de Nederlandse zomers warmer en neemt droogte toe [1]. Voor tuiniers betekent dit meer sproeien, voor boeren mogelijk slechtere oogsten, en voor steden meer hittestress. Siegmund houdt wel een slag om de arm: ‘Voor een deel kan het ook langjarige variatie zijn, dus gewoon toeval’ [1].