Franse marine kapt Russische olietanker in Middellandse Zee

2026-01-23 buitenland

Middellandse Zee, vrijdag, 23 januari 2026.
De Franse marine onderschepte gisteren de tanker ‘Grinch’ tussen Spanje en Marokko. Het schip behoort tot Ruslands ‘schaduwvloot’ van meer dan 1000 tankers die sancties omzeilen door olie te vervoeren onder valse vlaggen. President Macron startte een gerechtelijk onderzoek. Oekraïne juicht de actie toe en roept Europa op meer Russische tankers te confisqueren. De schaduwvloot financiert Poetins oorlog met miljarden aan illegale olieverkoop aan India en China.

Sanctieomzeiling met miljardengevolgen

De ‘Grinch’ voer onder Comorese vlag vanuit de Russische haven Murmansk toen Franse marineschepen het onderschepten [1][2]. Dit is geen toeval - Ruslands schaduwvloot bestaat uit meer dan duizend schepen die systematisch sancties ontduiken [3]. In de eerste negen maanden van 2025 alleen al vervoerden meer dan honderd Russische schepen onder valse vlaggen ongeveer 11 miljoen ton olie ter waarde van 4,7 miljard euro [4]. Voor Nederlandse consumenten betekent dit dat Russische olie-inkomsten Putin’s oorlogskas blijven spekken, ondanks Europese sancties. De tanker werd onderschept tussen Spanje en Marokko, waarbij het Verenigd Koninkrijk assisteerde met het volgen van het schip [4]. President Macron benadrukte dat de operatie ‘werd uitgevoerd in strikte naleving van het VN-Zeerechtverdrag’ [2].

Escalerende internationale actie

Europa volgt nu het Amerikaanse voorbeeld van harder optreden. De VS hadden eerder deze maand al de Russische tanker ‘Marinera’ gekaapt bij Schotland [3][5]. President Trump kondigde zelfs een zeeblokade af tegen sanctie-ontduikende tankers bij Venezuela [5]. Voor Nederland betekent dit dat de energiemarkt verder verstoord raakt - olie wordt schaarser en duurder als grote leveranciers wegvallen. Oekraïens president Zelensky juichte de Franse actie toe en vroeg zich af: ‘Waarom kan Trump tankers van de schaduwvloot stoppen en hun olie confisqueren, terwijl Europa dat niet kan?’ [6]. De EU werkt aan een twintigste sanctiepakket dat mogelijk een totaalverbod op Griekse tankers die Russische olie vervoeren zal bevatten [5].

Directe confrontatie dreigt

Rusland reageert steeds agressiever op deze acties. Moskou stuurde al een oorlogsschip om één van deze tankers te escorteren [6], wat het risico op directe militaire confrontatie tussen Rusland en NAVO-landen vergroot. Voor Nederlandse veiligheid betekent dit dat de spanning op zee toeneemt. Analisten waarschuwen dat ‘de scheepvaart in 2026 donkerder wordt, met meer schepen die buiten internationale regels opereren’ [5]. Sinds november 2025 viel Oekraïne zeven Russische tankers aan, waarvan drie in de twee weken voor deze onderschepping [1]. Deze escalatie toont dat de strijd om Russische olie-inkomsten - die ongeveer 30 procent van Ruslands budget uitmaken [1] - een nieuw niveau bereikt. Frankrijk onderschepte eerder al een verdachte tanker in oktober 2025, waarna Putin de actie ‘piraterij’ noemde [2].

Bronnen

schaduwvloot sancties