Denemarken en Groenland vragen NAVO om Arctische missie terwijl Trump tarieven dreigt

2026-01-20 buitenland

Kopenhagen, dinsdag, 20 januari 2026.
Denemarken stelt voor om een NAVO-missie in Groenland op te zetten na gesprekken tussen defensieminister Troels Lund Poulsen en NAVO-chef Mark Rutte. Het voorstel komt te midden van escalerende spanningen met de VS, waar president Trump 10% tarieven heeft aangekondigd tegen acht Europese landen die troepen naar Groenland sturen. De missie zou de militaire aanwezigheid in het strategisch belangrijke Arctisch gebied moeten versterken, waar Rusland en China hun invloed uitbreiden.

NAVO-missie krijgt vorm na overleg in Brussel

Het voorstel voor een NAVO-missie in Groenland kwam maandag 19 januari naar voren tijdens een ontmoeting tussen de Deense defensieminister Troels Lund Poulsen, Groenlands buitenlandminister Vivian Motzfeldt en NAVO-secretaris-generaal Mark Rutte op het NAVO-hoofdkwartier in Brussel [1][2]. ‘We hebben dit voorgesteld. De NAVO-secretaris-generaal heeft hier ook notitie van genomen, en ik geloof dat we nu hopelijk een kader kunnen vaststellen voor hoe dit gerealiseerd kan worden,’ zei Poulsen na afloop [1]. Dit komt bovenop de eerdere spanningen waarbij NAVO-chef Mark Rutte gisteren telefonisch sprak met president Trump over de veiligheidssituatie rond Groenland. Voor Nederlandse belastingbetalers betekent dit mogelijk hogere defensie-uitgaven, aangezien NAVO-bondgenoten hun investeringen in het Arctisch gebied moeten opschroeven [2]. De NAVO heeft al haar aanwezigheid in het Hoge Noorden vergroot, met Denemarken als belangrijke partner door aankoop van lucht-naar-lucht bijtankvliegtuigen, langeafstandsdrones, maritieme patrouillevliegtuigen en F-35 gevechtsjagers [2].

Europese landen trekken troepen terug na verkenning

De timing van het NAVO-voorstel valt samen met het vertrek van Europese verkenningsteams uit Groenland. Twee Nederlandse marineofficieren verlieten maandag 19 januari het eiland na een verkenningsmissie als onderdeel van een door Denemarken geleide NAVO-oefenvoorbereiding [7]. Een dag eerder trok ook een 15-koppig Duits verkenningsteam zich terug na drie dagen [7]. Deze verkenningsmissies zijn onderdeel van Operatie Arctic Endurance, waarbij sinds 15 januari meerdere Europese NAVO-landen militairen naar Groenland stuurden [5]. Het Nederlandse ministerie van Defensie bevestigde dat ‘een grotere inzet binnen NAVO (Arctic Sentry) een mogelijke volgende stap is’ [7]. Voor Nederlandse militairen betekent dit mogelijk langere uitzendingen in het koude Arctisch gebied, waar temperaturen ver onder nul kunnen zakken.

Trump verhoogt druk met tariefdreigementen

President Trump escaleerde de situatie door 10% tarieven aan te kondigen tegen acht Europese landen - waaronder Nederland - die troepen naar Groenland stuurden, ingaand per 1 februari 2026 [4][5]. De tarieven lopen op tot 25% in juni tenzij een deal wordt bereikt voor ‘de complete en totale aankoop van Groenland’ [7]. Duitse vicekanselier Lars Klingbeil verklaarde maandag dat ‘Duitsland en Frankrijk zich niet laten chanteren’ en dat Europa tegenmaatregelen overweegt [4]. Voor Nederlandse consumenten kan dit betekenen dat Amerikaanse producten duurder worden als de EU retourmaaatregelen neemt met zijn ‘anti-dwang’ handelsinstrument uit 2023 [4]. EU-leiders komen donderdag 22 januari bijeen in Brussel om de reactie op Trumps dreigement te bespreken [4]. Trump waarschuwde eerder dat landen die naar Groenland reizen ‘een zeer gevaarlijke situatie creëren voor de veiligheid en overleving van onze planeet’ [5].

Bronnen

NAVO Arctisch gebied