Minister Jaimi van Essen grijpt keihard in met een streng stikstofplan voor boeren.
Den Haag, zaterdag, 27 juni 2026.
De minister vreest voor zijn veiligheid door dit strenge plan. Boeren mogen nog maar 2,6 koeien per hectare houden. Critici vrezen nu al een nieuw juridisch debacle.
De keiharde cijfers en de koeiennorm
Gisteren, op vrijdag 26 juni 2026, trok minister Jaimi van Essen (D66) de stikstofrem definitief aan [1][2][4][6]. Boeren mogen vanaf 2027 nog maar maximaal 2,6 koeien per hectare houden [2][6]. Dat is flink slikken voor melkveehouders in Noord-Brabant, waar het gemiddelde nu nog op 4 koeien ligt [6]. De landbouwsector moet in 2030 maar liefst 23% tot 25% minder stikstof uitstoten ten opzichte van 2019 [4][6]. In 2035 moet dat percentage zelfs naar 42% tot 46% [5][6]. Het kabinet trekt hier tot 2034 in totaal 20 miljard euro voor uit [2]. Van dat geld is al 4,2 miljard gereserveerd voor beëindigingsregelingen, waarvan boeren tot nu toe 2,6 miljard euro hebben gebruikt [2]. Er blijft dus nog 1.6 miljard euro op de plank liggen [2].
Zones en de angst voor de achterban
Rond vijftien grote natuurgebieden, zoals de Veluwe en de Peel, komen strenge bufferzones van 1 kilometer [1][2][6]. Voor 85 andere natuurgebieden geldt een zone van 500 meter [2][6]. Deze plannen liggen loodzwaar op de maag bij de agrarische sector. LTO-voorzitter Ger Koopmans spreekt van pijnlijke maatregelen [6]. Caroline van der Plas (BBB) noemt het zelfs een directe politieke aanval op de boeren [6]. De spanningen lopen zo hoog op dat minister Van Essen vreest voor zijn eigen veiligheid [3]. Hij denkt dat zijn tramritje naar Scheveningen weleens zijn laatste onbeveiligde reis kan zijn geweest [3]. Eerdere stikstofministers kregen immers ook al te maken met felle intimidaties en brandstichtingen op hun erf [3].
Een nieuw debacle of de weg uit het moeras?
De grote vraag is of dit megaplan de juridische toets gaat overleven. De landsadvocaat moet de plannen eind 2026 nog beoordelen [6]. Johan Vollenbroek van Mobilisation for the Environment (MOB) waarschuwt nu al voor een nieuw PAS-debacle [1]. Dat zou rampzalig zijn voor de bouw, waar momenteel 244.000 woningen stilliggen door de stikstofcrisis [1]. Dit kost de economie naar schatting 13,8 vanished miljard euro [1]. SGP-Kamerlid André Flach noemt het politiek gokken met miljarden [6]. Toch is er ook hoop. Arno Visser van Bouwend Nederland denkt dat dit plan de weg vrijmaakt voor nieuwe bouwvergunningen [6]. Het kabinet wil eind 2027 ook de rekenkundige ondergrens verhogen om PAS-melders te helpen [6]. Of dit genoeg is om Nederland uit het stikstofmoeras te trekken, moet de toekomst uitwijzen [6].