EU dreigt Meta te dwingen WhatsApp open te stellen voor rivaliserende AI-chatbots

2026-02-09 buitenland

Brussel, maandag, 9 februari 2026.
De Europese Commissie heeft Meta officieel aangeklaagd wegens het blokkeren van concurrerende AI-assistenten op WhatsApp sinds 15 januari 2026. Alleen Meta’s eigen AI-assistent mag nog op het platform werken. Brussel dreigt met zeldzame tussentijdse maatregelen om ‘ernstige en onherstelbare schade’ aan de markt te voorkomen. Meta verdedigt zich door te stellen dat er genoeg AI-alternatieven bestaan via app stores en websites. Deze zaak markeert een nieuwe fase in de EU-strijd tegen Big Tech dominantie.

Brussel grijpt in met zeldzame noodmaatregel

De Europese Commissie heeft maandag 9 februari 2026 een statement of objections naar Meta gestuurd - het officiële startschot voor een antitrustzaak [1]. Het gaat om Meta’s beleidswijziging die op 15 januari 2026 van kracht werd en alleen nog Meta AI toestaat op WhatsApp [1]. Brussel overweegt tussentijdse maatregelen op te leggen, een zeldzaam instrument dat de Commissie sinds 2019 weer gebruikt onder voormalig commissaris Margrethe Vestager [3]. Voor Nederlandse gebruikers betekent dit dat hun favoriete chatbot - denk aan ChatGPT of Google’s Bard - mogelijk terugkeert op WhatsApp als de EU succesvol is. Meta beweert dat er ‘veel AI-opties beschikbaar zijn via app stores, besturingssystemen, apparaten, websites en industriepartnerschappen’ [2]. Maar volgens Brussel misbruikt Meta zijn dominante positie door bedrijven te belemmeren WhatsApp-gebruikers te bereiken [3].

Nederland profiteert van strengere Big Tech-aanpak

WhatsApp is de meest gebruikte berichtenapp in veel EU-landen [3], waardoor Meta’s beleid direct Nederlandse consumenten raakt. De Commissie waarschuwt dat Meta’s gedrag ‘toetredingsdrempels verhoogt en kleinere concurrenten onherstelbaar marginaliseert op de markt voor algemene AI-assistenten’ [3]. Dit betekent concreet: minder keuze en mogelijk hogere prijzen voor Nederlandse bedrijven die AI-chatbots willen inzetten. Opvallend is dat Italië al eigen tussentijdse maatregelen heeft opgelegd in december 2025, waardoor de Commissie-order daar niet geldt [3]. Meta krijgt nu de kans om te reageren op de bezwaren terwijl het onderzoek naar WhatsApp doorgaat [3].

Nieuwe ronde in EU versus Big Tech-gevecht

Deze zaak past in de bredere EU-strategie om de macht van grote techbedrijven aan banden te leggen [6]. Voor Nederlandse gebruikers komt er mogelijk meer concurrentie op de AI-markt, wat kan leiden tot betere diensten en lagere prijzen. Meta’s verweer dat de ‘WhatsApp Business API geen belangrijke distributiekanaal is voor deze chatbots’ [2] overtuigt Brussel vooralsnog niet. De uitkomst bepaalt of Nederlandse bedrijven straks weer kunnen kiezen uit verschillende AI-assistenten op WhatsApp, of dat Meta’s monopolie blijft bestaan. Het is wachten op Meta’s officiële reactie en de definitieve beslissing van de Commissie over de tussentijdse maatregelen.

Bronnen

EU mededinging Meta WhatsApp