Nederland vecht eigen klimaatveroordeling aan terwijl Bonaire onder water dreigt te verdwijnen

2026-04-10 binnenland

Bonaire, vrijdag, 10 april 2026.
De Nederlandse staat gaat in hoger beroep tegen een baanbrekende rechteruitspraak die hen dwingt Bonaire beter te beschermen tegen klimaatverandering. In januari oordeelde de rechter dat Nederland discrimineert: inwoners van het Caribische eiland krijgen minder bescherming dan mensen op het vasteland. Ondanks het beroep moet de overheid binnen anderhalf jaar concrete klimaatdoelen opstellen. Het kabinet wil vooral af van verplichtingen rond lucht- en scheepvaart, omdat die onder internationale regels vallen. Greenpeace noemt het beroep ‘schandalig’ en ‘geldverspilling’, terwijl klimaatexperts waarschuwen dat Nederland zijn eigen 2030-doelen waarschijnlijk toch niet haalt.

Kabinet wil van internationale verplichtingen af

Klimaatminister Stientje van Veldhoven (D66) maakte de beslissing vrijdag bekend in een Kamerbrief [1]. Het kabinet ziet ‘zwaarwegende juridische redenen’ om het gerechtshof de zaak opnieuw te laten toetsen [1][2]. De overheid wil vooral af van verplichtingen rond lucht- en scheepvaart, omdat die uitstoot onder internationale VN-regels valt [1][3]. Van Veldhoven heeft ‘een aantal verduidelijkende vragen over de juridische consequenties’ en stelt: ‘Of en hoe je de internationale lucht- en scheepvaart moet verknopen met nationale doelen, daar zijn zeker vragen bij te stellen’ [3]. Ondanks het hoger beroep moet de staat het vonnis alsnog uitvoeren [1][3]. De overheid gaat de rechter wel vragen of de verplichting om voor de hele economie klimaatdoelen op te stellen geschorst kan worden tot er een nieuwe uitspraak komt [1][4].

Greenpeace woedend, experts pessimistisch over klimaatdoelen

Greenpeace directeur Marieke Vellekoop noemt het beroep ‘schandalig en kortzichtig’ en ‘geldverspilling’ [1]. ‘Wij laten mensen van Bonaire niet in de steek en blijven strijden voor klimaatrechtvaardigheid. Het recht op een veilige toekomst mag niet afhangen van de plek waar je woont binnen Nederland’, reageert zij [1]. Klimaatexperts waarschuwen dat Nederland zijn eigen doelen waarschijnlijk niet haalt. Het kabinet-Jetten wil de uitstoot met 55 procent terugdringen in 2030 vergeleken met 1990, maar onderzoeksbureau Kalavasta berekent dat de huidige plannen slechts leiden tot 109 megaton uitstoot in plaats van de benodigde 103 megaton [7]. Volgens klimaatexpert Heleen Ekker wordt het ‘niet eenvoudig’ voor Nederland om snel ‘heldere bindende doelen’ op te stellen, ‘want Nederland haalt de klimaatdoelen voor 2030 al hoogstwaarschijnlijk niet’ [2].

Bonaire kwetsbaar, deadline nadert

De rechter oordeelde in januari dat mensen op Bonaire extra kwetsbaar zijn voor klimaatverandering vanwege de ligging van het eiland [3]. Bonaire is sinds 2010 een bijzondere gemeente van Nederland met tussen de 20.000 en 25.000 inwoners [2]. De overheid discrimineert volgens de rechter omdat inwoners van Bonaire niet op dezelfde wijze beschermd worden als Nederlanders op het vasteland [1]. Van Veldhoven begrijpt de zorgen: ‘Ik snap dat de mensen op Bonaire zorgen hebben. Ze willen niet anders behandeld worden dan andere mensen in Nederland’ [1][3]. Het vonnis is ‘uitvoerbaar bij voorraad’, wat betekent dat een eventueel beroep geen opschortende werking heeft [5]. De deadline voor concrete klimaatdoelen blijft staan: de overheid moet binnen anderhalf jaar na de uitspraak van januari 2026 ‘heldere, bindende doelen’ opstellen om de uitstoot van broeikasgassen te verminderen [1][2][7].

Bronnen

Bonaire klimaatzaak