AIVD waarschuwt: Nederlandse veiligheid staat onder ongekende druk van drie kanten tegelijk
Den Haag, donderdag, 23 april 2026.
Voor het eerst in 80 jaar wordt Nederland simultaan bedreigd door Rusland, China en terroristen. Russische hackers kraakten in 2025 Signal- en WhatsApp-accounts van Nederlandse ambtenaren en militairen. Chinese spionnen stalen kennis bij telecombedrijven via hackersgroep Salt Typhoon. Jihadistische dreiging groeit vooral onder jongeren onder 24 jaar. AIVD-baas Simone Smit noemt het een ‘oncomfortabel feit’ dat de nationale veiligheid nog nooit zo langdurig van zoveel kanten onder druk stond.
Cyberaanvallen treffen kern van Nederlandse overheid
De Russische hackersgroep Laundry Bear sloeg hard toe in 2025 [1][2]. Ze stalen werkgerelateerde contactgegevens van tienduizenden politiemedewerkers - namen, e-mailadressen en telefoonnummers [1][2]. Tegelijkertijd probeerden andere Russische hackers wereldwijd toegang te krijgen tot Signal- en WhatsApp-accounts van hoogwaardigheidsbekleders, militairen en ambtenaren [1][2]. Denk aan je eigen WhatsApp: stel je voor dat buitenlandse spionnen je berichten kunnen meelezen. Voor Nederlandse overheidsmensen werd dit realiteit. Chinese hackers bleven ook niet achter. Hun Salt Typhoon-groep viseerde Nederlandse telecomproviders in 2025, gesteund door de Chinese staat volgens de Verenigde Staten [1][2]. De AIVD stelt dat China’s dreiging in 2025 ‘zowel verbreed als verdiept’ is [1].
Terrorisme radicaliseert steeds jongere Nederlanders
Jihadisme blijft de grootste terrorismedreiging voor Nederland [1][2]. Maar er verandert iets zorgelijks: de beweging trekt steeds meer jonge aanhangers [1]. In 2025 waren zes van de elf gearresteerde jihadistische verdachten jonger dan 24 jaar [1]. Dat betekent dat meer dan de helft van de arrestanten nog geen kwart eeuw oud was. De AIVD ziet steeds meer minderjarigen in onderzoeken opduiken [1]. Ook rechts-extremisme houdt de diensten bezig. Acht anti-institutionele extremisten werden gearresteerd, waarbij politie vuurwapens, grote hoeveelheden munitie, zwaar vuurwerk en castorbonen aantrof - het hoofdingrediënt van het dodelijke gif ricine [1].
Nederland in het vizier van nieuwe machtsblokken
Rusland bereidt zich voor op een langdurige confrontatie met het Westen en stelde zich in 2025 agressiever op richting Europa [1][2]. China intensiveerde de militaire samenwerking met Rusland het afgelopen jaar [2]. Beide landen leren snel van de oorlog in Oekraïne en hebben grote geopolitieke ambities [2]. Voor gewone Nederlanders betekent dit meer onzekerheid. Denk aan cyberveiligheid bij je bank, betrouwbaarheid van je internetverbinding of veiligheid van overheidsdata. Buitenlandse overheden gebruiken steeds vaker criminele netwerken voor spionage, waarvan sommige structureel actief zijn in Nederland [1]. Ook Iran speelt mee en richt cyberaanvallen op regimecritici, Midden-Oosten-experts en overheidsmedewerkers - ook als zij westerse staatsburgers zijn [1]. De MIVD concludeert dat Rusland binnen een jaar na beëindiging van gevechtshandelingen in Oekraïne voldoende gevechtskracht kan opbouwen om een regionaal conflict tegen de NAVO te beginnen [2].