Nederlandse consumenten betalen de rekening voor afbrokkelende concurrentie
Nederland, maandag, 26 januari 2026.
De ACM slaat alarm: tussen 2011 en 2023 is de concurrentie in Nederland flink afgenomen. Grote bedrijven worden dominanter, kleine spelers verdwijnen door overnames, en consumenten merken dit direct in hun portemonnee. Van dierenartsen tot telecom, van bier tot kinderopvang - overal zien we minder keuze en hogere prijzen. De toezichthouder wil nu meer macht om ook kleine overnames tegen te houden.
Private equity rukt op en jacht op kleine bedrijven begint
Grote bedrijven kopen systematisch kleine concurrenten op om regionale monopolies te bouwen [1][2]. De ACM noemt dit ‘kralen rijgen’ - een tactiek waarbij investeerders onder de radar blijven door deals van minder dan 30 miljoen euro te doen [3]. Dierenartspraktijken zijn het perfecte voorbeeld: private equity-partijen hebben er massaal ingekocht, wat direct tot hogere prijzen heeft geleid [1][4]. Ook in de kinderopvang vrezen ouders voor minder keuze door dezelfde investeerders [1]. Paul de Bijl, hoofdeconoom van de ACM, waarschuwt: ‘Met als risico fors hogere prijzen of bezuinigingen op kwaliteit’ [1]. De marktconcentratie is tussen 2011 en 2023 toegenomen, terwijl er minder nieuwe bedrijven bijkomen en bestaande spelers groter worden [2][5].
Van bier tot telecom: consumenten hebben minder te kiezen
De drankindustrie, telecomsector en elektrotechnische industrie behoren tot de sterkst geconcentreerde markten in Nederland [1][6]. Bedrijven hebben meer ruimte gekregen om hun prijzen te verhogen, aldus hoofdeconoom Paul de Bijl [6]. Dit betekent concreet dat je minder keuze hebt bij je telefoonabonnement, biermerk of technische dienstverlening. Martijn Snoep, bestuursvoorzitter van de ACM, benadrukt dat dit slecht nieuws is: ‘Concurrentie dwingt bedrijven om de prijzen laag te houden, de kwaliteit te verbeteren en te blijven innoveren’ [2]. De marktdynamiek is afgenomen - minder bedrijven gaan failliet en er komen minder nieuwe spelers bij [6]. Het Centraal Planbureau concludeerde in 2025 al dat bedrijven sneller failliet moeten gaan om gezonde concurrentie te behouden [6].
ACM wil meer macht om kleine overnames tegen te houden
De toezichthouder kan nu alleen ingrijpen bij overnames van bedrijven met meer dan 30 miljoen euro omzet per jaar [4][7]. Dat is te weinig, vindt Snoep: ‘Grote bedrijven kopen kleine innovatieve spelers om ze van de markt te halen’ [2][3]. Een wetsvoorstel voor ‘inroepbevoegdheid’ ligt bij de Tweede Kamer, maar wanneer dat wordt behandeld is onduidelijk [2][3]. De ACM wil ook een ‘New Competition Tool’ om maatregelen op te leggen in markten waar concurrentie tekortschiet [2][3]. Daarnaast maakt de toezichthouder zich zorgen over de afhankelijkheid van Amerikaanse cloud-aanbieders Amazon, Microsoft en Google [1][7]. Recente ontwikkelingen rond Groenland maken deze afhankelijkheid volgens de ACM nog onwenselijker [1][7]. De toezichthouder wil drempels wegnemen die het overstappen naar Europese clouddiensten bemoeilijken [1][7].