Oekraïense eindexamenleerling betaalt vier keer zoveel voor studie als Nederlandse klasgenoten
Nederland, donderdag, 26 maart 2026.
De 17-jarige Oleksandr moet €10.000 per jaar betalen voor zijn studie, terwijl Nederlandse studenten €2.600 betalen. Hij deed vorige week mee aan een protestactie in Den Haag, maar de Kamer stemde tegen extra hulp voor Oekraïense vluchtelingen.
Bureaucratie houdt Oekraïense jongeren tegen
Oleksandr Stepanov woont sinds 2022 in Nederland en wil biologie en medisch laboratoriumonderzoek studeren aan de Hogeschool Leiden [1]. Het probleem? Oekraïense vluchtelingen vallen onder de Europese Richtlijn Tijdelijke Bescherming, waardoor ze instellingscollegegeld moeten betalen omdat Oekraïne geen onderdeel is van de Europese Economische Ruimte [1][2]. Het verschil is behoorlijk: Nederlandse studenten betalen ongeveer €2.600 wettelijk collegegeld per jaar, terwijl Oekraïners ruwweg €10.000 per studiejaar moeten ophoesten [2]. Dat is bijna 3.846 keer zoveel. ‘Als er geen oorlog was, kon ik gewoon in Oekraïne studeren. Door die oorlog zit ik hier en kan ik niet doorstuderen,’ zegt Oleksandr [1]. De Stichting voor Vluchteling-Studenten UAF werkt samen met 21 onderwijsinstellingen om 450 Oekraïense studenten wel tegen het wettelijk tarief te laten studeren, maar die plekken zijn voor het komende studiejaar al vergeven [2].
Kamer zegt nee tegen extra hulp
Op dinsdag 24 maart gingen tachtig Oekraïense jongeren, waaronder Oleksandr, naar Den Haag om politici te overtuigen voor een voorstel van GroenLinks-PvdA te stemmen [1][2]. Het voorstel zou het UAF een eenmalige verhoogde subsidie geven om Oekraïense vluchtelingen een studiebeurs aan te bieden [1][2]. Ze overhandigden Kamerleden symbolisch hun namen en studiekeuzes [2]. Maar de Kamer stemde tegen het voorstel [1]. ‘Enorm teleurstellend. Voor de jongeren voelt het als een tegenslag. Voor henzelf en voor de wederopbouw van Oekraïne,’ reageert Monique van der Zijde, woordvoerder van het UAF [1]. Voor Oleksandr betekent dit een gedwongen tussenjaar. ‘Ik kan me een jaar niet ontwikkelen, puur omdat ik geen geld heb,’ zegt hij [2].
Hoop op betere tijden vanaf 2027
Er is wel licht aan het einde van de tunnel. De tijdelijke beschermingsrichtlijn loopt tot maart 2027 [2]. Naar verwachting kunnen de betrokken vluchtelingen daarna een verblijfsvergunning voor drie jaar krijgen, waarna zij mogelijk wel recht krijgen op het wettelijk collegegeld vanaf collegejaar 2027-2028 [2]. Dat hangt wel af van beslissingen van het nieuwe kabinet [2]. Tot die tijd zitten jongeren zoals Oleksandr vast. Mbo-opleidingen hebben een andere regeling waarbij lesgeld kwijtgescholden kan worden bij aantoonbare betalingsonmacht, maar dat is geen optie voor Oleksandr die hoger onderwijs wil volgen [1][2]. ‘Ik wil graag studeren, maar vanwege geld kan het niet. Dat voelt oneerlijk,’ vat hij zijn situatie samen [1].