Nederlandse gasfornuizen lekken zes keer meer kankerverwekkend benzeen dan Europese normen toestaan
Amsterdam, woensdag, 25 maart 2026.
Stanford-onderzoek in Amsterdam en Leeuwarden toont aan dat Nederlandse gasfornuizen zelfs uitgeschakeld benzeen lekken. In drie van 35 keukens overschreed de concentratie EU-limieten. Nederlands aardgas bevat 73 keer meer benzeen dan Noord-Amerikaans gas. Experts noemen dit ‘niet acceptabel’ vanwege verhoogde leukemiekans bij langdurige blootstelling.
Zestienvoudige overschrijding in Amsterdam en Leeuwarden
Amerikaanse onderzoekers van Stanford University en PSE Health Energy bezochten twee jaar geleden, in 2024, keukens in Amsterdam-Noord en Leeuwarden om gasmonsters te nemen [1]. Hun bevindingen zijn zorgwekkend. In Amsterdam bevatten aardgasmonsters gemiddeld 73 keer meer benzeen dan in Noord-Amerika, terwijl dit in Leeuwarden 40 keer meer was [1]. Van de 35 onderzochte keukens in Nederland, Italië en het Verenigd Koninkrijk overschreed 8.571 procent de Europese blootstellingslimiet voor benzeen [2]. In Amsterdam en Leeuwarden was deze overschrijding tot zes keer zo hoog [3]. Het probleem: deze lekkages zijn te klein om explosiegevaar te vormen, maar groot genoeg voor gezondheidsrisico’s. ‘Deze lekken zijn te klein om een explosiegevaar te vormen en daarom sloeg niemand er acht op tot het gezondheidsrisico van benzeen om de hoek kwam kijken’, legt PSE-onderzoeker Tamara Sparks uit [1].
Onzichtbare bedreiging in Nederlandse keukens
Het meest verontrustende aan deze ontdekking: veertig procent van de onderzochte keukens lekte gas zelfs wanneer het fornuis uitstond [4]. Benzeen is reuk- en kleurloos, waardoor huishoudens het niet opmerken [5]. De concentratie van zwavelhoudende geurstof in Nederlands aardgas is niet hoog genoeg om voor hoge benzeenconcentraties te waarschuwen [1]. Blootstelling aan benzeen kan tot vijf keer boven de EU-limiet uitkomen voordat een lek wordt opgemerkt [1]. Voor perspectief: benzeen-blootstelling door grote lekkages is vergelijkbaar met samenwonen met een roker [4]. Emeritus hoogleraar toxicologie Martin van den Berg (Universiteit Utrecht) is duidelijk: ‘Zulke overschrijdingen zijn niet acceptabel. Bij langdurige blootstelling neemt de kans op leukemie hierdoor toe’ [2].
Nederlandse huishoudens zoeken alternatieven
Het goede nieuws: Nederlanders stappen al massaal over op elektrisch koken. In 2021 was 85 procent van nieuw verkochte kooktoestellen elektrisch, tegen slechts een derde vijftien jaar eerder [2]. In 2023 had nog 60 procent van Nederlandse huishoudens een gastoestel [2]. TNO-onderzoeker Piet Jacobs adviseert: ‘Koken kunnen we het beste elektrisch doen en dan bij voorkeur op inductie. Dat is het zuinigste in het gebruik’ [1]. Voor wie voorlopig nog op gas kookt geldt: ventileer goed. Een afzuigkap kan risico’s verminderen [1]. Het RIVM acht de resultaten ‘plausibel’ en ‘in lijn met het rapport uit 2013’, maar betwijfelt de representativiteit voor heel Nederland [2]. Per 2030 gaat de EU-grenswaarde voor benzeen omlaag naar twee per honderdduizend mensen, wat de normen nog strenger maakt [2].