MIVD onderzoekt al tien jaar rechts-extremisten binnen Defensie, maar het probleem houdt aan
Den Haag, maandag, 26 januari 2026.
De Nederlandse militaire inlichtingendienst startte meerdere onderzoeken naar Defensiepersoneel met rechts-extremistische denkbeelden. Sinds 2019 leidden 21 onderzoeken tot het vertrek van vier militairen. De NCTV waarschuwt dat Defensie aantrekkelijk is voor extremisten vanwege discipline, masculiniteit en wapentraining. Het meest zorgwekkende: deze mensen krijgen toegang tot vuurwapens en kunnen anderen wapentechnieken leren.
Hardnekkig probleem speelt al jaren
Het probleem van rechts-extremisme bij Defensie speelt al zeker tien jaar [1]. In 2020 besloot de MIVD om rechts-extremisme nadrukkelijker te onderzoeken naar aanleiding van een rechts-extremistisch netwerk binnen de Duitse krijgsmacht [1]. In 2021 kon op basis van onderzoeken worden voorkomen dat ‘enkele onderkende rechts-extremisten hun loopbaan bij Defensie konden starten of voortzetten’ [1]. In 2022 en 2024 moest de MIVD aan de bel trekken vanwege mogelijke dreiging van individuele rechts-extremisten en twijfels over de betrouwbaarheid van medewerkers [1]. Ook in 2025 was rechts-extremisme een aandachtspunt van de MIVD, volgens een brief van demissionair minister Ruben Brekelmans [1][2].
Waarom Defensie extremisten aantrekt
Volgens plaatsvervangend Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding Wieke Vink is het niet verrassend dat rechts-extremistische ideeën voorkomen binnen een grote werkgever als Defensie [1]. De NCTV stelt dat Defensie een magneetwerking heeft op personen met rechts-extremistisch gedachtegoed vanwege ‘discipline, masculiniteit en militaire trainingen’ [1]. Het meest zorgwekkende aspect: de NCTV acht het ‘zorgelijk’ dat personen met rechts-extremistisch gedachtegoed wapentraining krijgen en toegang hebben tot vuurwapens [1]. Een klein deel van de medewerkers die bij de MIVD in beeld zijn, neemt buiten Defensie om deel aan rechts-extremistische activiteiten [1]. De NCTV stelt dat er een risico is dat deze medewerkers anderen wapenvaardigheden bijbrengen [1].
Maatregelen en toekomstige monitoring
Defensie heeft ‘een stelsel van beveiligingsmaatregelen en rechtspositionele maatregelen’ om personen die een risico vormen te weren [1]. De gedragscode verplicht medewerkers in hun vrije tijd risicovolle contacten te vermijden [2]. Alle signalen van mogelijk rechts-extremisme worden volgens het ministerie serieus onderzocht [2]. De NCTV stelt dat er ‘zeer waarschijnlijk geen geweldsdreiging uit’ gaat van personen binnen Defensie met rechts-extremistisch gedachtegoed [1]. Het volgende jaarverslag van de MIVD, dat komend voorjaar wordt verwacht, zal moeten aantonen in hoeverre de risico’s zijn ingedamd [1][2]. Het ministerie geeft geen cijfers vrij over hoeveel onderzoeken zijn opgestart of hoeveel personen momenteel worden gevolgd [2].