Nederlandse kiezers vullen stemwijzer 2,3 miljoen keer in voor gemeenteraadsverkiezingen
Nederland, dinsdag, 17 maart 2026.
Bijna 2,3 miljoen Nederlanders gebruikten de stemwijzer voor woensdag’s gemeenteraadsverkiezingen. Dit is een enorme stijging: vier jaar geleden waren het er slechts 1,6 miljoen. De explosieve groei komt doordat 258 gemeenten nu meedoen in plaats van 55 in 2022. Lokale journalisten ontwikkelden de dertig stellingen mee. Asiel en migratie blijken de belangrijkste thema’s voor kiezers, gevolgd door houtstook en winkelopeningstijden. ProDemos verwacht dat woensdag nog drukker wordt.
Record gebruik door uitbreiding naar meer gemeenten
De stemwijzer groeide spectaculair omdat ProDemos dit jaar 258 gemeenten bereikte, vergeleken met slechts 55 vier jaar geleden [1][2]. Dit betekent een toename van 369.091 procent in deelnemende gemeenten [1][2]. Voor het eerst werkten lokale journalisten van DPG Media mee aan de ontwikkeling, waardoor de dertig stellingen beter aansloten bij lokale kwesties [1][2]. Het Kieskompas, een alternatieve stemhulp, werd ongeveer 660.000 keer gebruikt in vijftig gemeenten [2]. Anne Valkering, projectleider bij ProDemos, had als doel voor alle 340 gemeenten een stemwijzer te maken [3].
Asiel en migratie domineren lokale agenda
Kiezers die de stemwijzer gebruikten, kozen asiel en migratie als topprioriteit voor woensdag’s verkiezingen [1]. Daarnaast bleken houtstook, maximumsnelheid en winkelopeningstijden steeds belangrijkere thema’s [1]. Deze lokale onderwerpen tonen aan hoe nationale discussies doorwerken in gemeentepolitiek. In Zevenaar draait alles om een mogelijke fusie met Duiven, Westervoort en Doesburg [4]. In Aalten staat woningbouw centraal, terwijl de gemeente ook regels opstelde voor toekomstige asielopvang [5].
Verwachtingen voor verkiezingsdag woensdag
ProDemos verwacht dat woensdag, verkiezingsdag, nog drukker wordt voor de stemwijzer [1][2]. Dit patroon is gebruikelijk: bij gemeenteraadsverkiezingen ligt de piek in gebruik in de laatste week of zelfs dagen voor de stemming [3]. Een week voor de verkiezingen waren er al 1,6 miljoen gebruikers [3]. Voor context: bij de Tweede Kamerverkiezingen in oktober 2025 stemde bijna 80 procent van de Nederlanders, maar voor gemeenteraadsverkiezingen wordt slechts 50 procent opkomst verwacht [3]. In totaal houden 340 van de 342 gemeenten woensdag verkiezingen [2].