AI-beelden van wraakacties misleidden miljoenen mensen na dood drugsbaron El Mencho
Mexico, vrijdag, 27 februari 2026.
Na de dood van drugsbaron El Mencho op 22 februari 2026 overspoelden kunstmatig gegenereerde beelden van brandende vliegtuigen en kerken de sociale media. Deze AI-beelden maakten de wraakacties van zijn kartel veel dramatischer dan ze werkelijk waren. Trumpistische influencers verspreidden de nepbeelden sneller dan Mexicaanse autoriteiten ze konden ontkrachten. Binnen 48 uur bereikten circa 500 desinformatieberichten zo’n 5 miljoen mensen. Het incident toont hoe AI een nieuw wapen wordt in de informatieoorlog van drugskartels. Experts waarschuwen dat criminelen steeds vaardiger worden in het gebruik van technologie om chaos te zaaien en overheidsgezag te ondermijnen.
Nepbeelden overspoelden sociale media binnen uren
Mexico werd zondag 22 februari 2026 opgeschrikt door de dood van drugsbaron Nemesio ‘El Mencho’ Oseguera Cervantes [1][2]. Binnen enkele uren circuleerden kunstmatig gegenereerde beelden van een brandend vliegtuig op Guadalajara Airport en een brandende kerk in Puerto Vallarta [3]. Deze AI-beelden waren volledig nep, maar zorgden voor extra paniek tijdens echte narco-blokkades door kartelleden [3]. Het Observatorium voor Digitale Media van het Instituut voor Technologie van Monterrey registreerde tussen de 200 en 500 desinformatieberichten binnen 48 uur [1][3]. Hiervan gingen er 50 viraal met meer dan 100.000 views [3]. Het resultaat: circa 5 miljoen blootstellingen aan nepnieuws [1]. Trumpistische influencers zoals Laura Loomer versterkten de desinformatie sneller dan Mexicaanse autoriteiten konden reageren [1].
Kartels gebruiken AI als nieuw wapen
De Jalisco New Generation Cartel (CJNG) heeft sociale media en AI omarmd als machtsinstrument [2]. Het kartel zaaide al sinds 2011 angst via online video’s, maar gebruikt nu geavanceerdere technologie [2]. Ook werd een valse audio verspreid waarin ‘El Mencho’ zogenaamd een model beschuldigt van verraad - deze bleek 99 procent zeker door AI gegenereerd [4]. ‘Criminelen worden steeds technisch vaardiger,’ stelt Vanda Felbab-Brown van de Brookings Institution [3]. De federale regering presenteerde woensdag 25 februari een vijf minuten durende video om de vervalsingen te ontkrachten [3]. Minister Omar García Harfuch kondigde aan dat accounts die nepnieuws delen onderzocht worden op banden met het kartel [3].
Desinformatie ondermijnt overheidsgezag
De AI-campagne verschoof het verhaal weg van het militaire succes naar chaos, aldus Pablo Calderón van Northeastern University [3]. Studenten in Guadalajara durfden zondag hun huis niet uit door de verwarring tussen echt en nep geweld [3]. Nederlandse toeristen merkten het direct: Buitenlandse Zaken waarschuwde reizigers [1] en luchtvaartmaatschappijen annuleerden vluchten naar Puerto Vallarta [1][2]. Deze tactiek werkt: kartels tonen dat de Mexicaanse regering geen controle heeft, legt Jane Esberg van University of Pennsylvania uit [3]. Voor Nederlandse vakantiegangers betekent dit extra onzekerheid over reisbestemmingen. Want hoe onderscheid je echte gevaarsmeldingen van kunstmatige paniek?