Nederland zet 530 mensen aan de grens, maar Duitsland dumpt er 690 terug
Nederland, maandag, 19 januari 2026.
In het eerste jaar van herinvoerde grenscontroles weigerde Nederland 530 reizigers de toegang. Tegelijkertijd zette Duitsland echter 690 migranten af bij Nederlandse grensdorpen zoals ‘s-Heerenberg - vaak zonder overleg. Deze ‘koude overdrachten’ zorgen voor frustratie bij lokale burgemeesters. Van de bijna 144.000 gecontroleerde personen werden er slechts 250 aangehouden, wat vragen oproept over de effectiviteit van deze symboolpolitiek.
Grenscontroles leveren weinig op, maar kosten veel moeite
De cijfers van demissionair minister Van Weel spreken boekdelen. Tussen 9 december 2024 en 8 december 2025 controleerde de Koninklijke Marechaussee bijna 144.000 mensen en 35.000 voertuigen [1][3]. Het resultaat? Slechts 530 mensen kregen een rood kruis bij de grens [1][3]. Dat betekent dat 0.368 procent van alle gecontroleerde personen daadwerkelijk werd geweigerd. Om het in perspectief te plaatsen: je hebt meer kans om de hoofdprijs te winnen bij de Staatsloterij dan om geweigerd te worden aan de Nederlandse grens. De controles werden eind 2024 ingevoerd door minister Faber om irreguliere migratie en grensoverschrijdende criminaliteit tegen te gaan [3]. Van Weel verlengde de maatregel in november 2025 met een half jaar, tot ten minste 8 juni 2026 [3][4].
Duitse ‘appje-diplomatie’ frustreert lokale bestuurders
Terwijl Nederland 620 mensen overdroeg aan Duitsland, stuurde Duitsland er maar liefst 890 terug [4]. Deze ‘koude overdrachten’ gebeuren vaak zonder overleg - Duitse agenten zetten migranten gewoon af bij Nederlandse grensdorpen zoals ‘s-Heerenberg [2]. Burgemeester Anne-Marie Fellinger van Montferland noemt het ‘onbestaanbaar’ [2]. Hoogleraar migratiegeschiedenis Marlou Schrover legt uit hoe het werkt: ‘Zij zeggen: “We hebben het te druk om een overdracht af te stemmen, dus we sturen een appje naar die Nederlanders: we hebben ze daar en daar afgezet”‘ [2]. Het is geen illegale dumping, maar wel een erg onvriendelijke manier van samenwerken [2]. Fellinger wil een vaste routing en nette overdracht, zodat mensen tenminste fatsoenlijk behandeld worden [2].
Effectiviteit grenscontroles onder vergrootglas
De vraag rijst of deze controles wel zin hebben. In de laatste maanden van 2025 daalde het aantal weigeringen en aanhoudingen drastisch [4]. Van 470 geweigerde personen tussen december 2024 en september 2025, naar slechts 60 tussen september en december 2025 [4]. Minister Van Weel wijt dit aan verminderde inzet van de Marechaussee, die elders nodig was [4]. Dat toont meteen het probleem: te weinig personeel voor te veel taken. De Algemene Rekenkamer oordeelde al eerder dat grenscontroles niet helpen bij het terugdringen van de druk op de asielketen [3]. Voor Duitse bedrijven betekent het vooral administratieve rompslomp - werknemers moeten geldige paspoorten en werkbrieven bij zich dragen [1]. De gemiddelde vertraging blijft beperkt tot tien minuten, maar elke escalatie kan het economisch verkeer in de dicht verweven Rijn-Maas regio verstoren [1].