Forum voor Democratie valt uiteen na eigen verkiezingssucces
Nederland, vrijdag, 27 maart 2026.
Ondanks 300 gewonnen zetels implodeert Forum voor Democratie al voor de installatie. Raadsleden die via voorkeursstemmen werden gekozen krijgen van het partijbestuur te horen dat ze hun zetel moeten afstaan. In Hoogeveen, Venlo en Steenwijkerland splitsen fracties zich af. Politicologen noemen het bijzonder dat een partij het democratische systeem van voorkeursstemmen negeert. De chaos toont aan hoe Forum centraal bestuurd wordt zonder democratische structuur.
Partijbestuur zet raadsleden onder druk
In Hoogeveen kregen Harald Knegt en Rolinka Klooster, die als nummer zes en acht op de lijst stonden, voldoende voorkeursstemmen voor een zetel [4]. Het partijbestuur vroeg hen echter hun zetels af te staan aan de nummers twee en drie van de lijst [1][4]. ‘Is dit nu waar FvD voor staat? Is dit democratie? Gekozen volksvertegenwoordigers onder druk zetten om hun zetel af te staan?’, reageerden beide raadsleden verbijsterd [4]. In Venlo werd Brigitte de Kinkelder gevraagd haar zetel af te staan, waarna ze overstapte naar het Venloos Burger Initiatief [3]. Politicoloog Henk van der Kolk noemt het bijzonder dat dit gebeurt: ‘Partijen kunnen er wel van balen dat kandidaten lager op de lijst gekozen zijn door voorkeursstemmen, maar zo werkt het systeem nou eenmaal’ [1].
Chaos in meerdere gemeenten
De problemen beperken zich niet tot één gemeente. In Den Helder ontbrak Forum voor Democratie op maandag 24 maart bij een duidingsdebat omdat de nummers één en twee van de lijst afzagen van hun raadszetel [3]. De lijsttrekker bleek in Hoorn te wonen en kon geen woning vinden in Den Helder [3]. In Rijswijk kwamen beide FvD’ers niet opdagen bij debatten voor de verkiezingen en bleven ook dinsdag 25 maart weg bij de eerste raadsbijeenkomst [3]. ‘Niemand heeft hem nog in levende lijve gezien’, zei Alice Prenger van Beter voor Rijswijk over de FvD-lijsttrekker [3]. In Steenwijkerland ontstaat binnenkort een tweede FvD-fractie door de onenigheid [5].
Democratie versus partijdiscipline
Politicoloog Chris Aalberts, die Forum al jaren volgt, stelt dat het partijbestuur alles bepaalt: ‘Daar zit geen democratische structuur achter’ [1]. De woordvoerder van Forum ontkent dat de partij tegen voorkeursstemmen is en beweert dat het ging om mensen die als ‘lijstvulling’ stonden en niet de gemeenteraad in wilden [1]. Voor burgers betekent deze chaos dat hun stem mogelijk niet de gewenste vertegenwoordiging krijgt. De partij die landelijk opkomt voor meer directe democratie, negeert paradoxaal genoeg de uitkomst van voorkeursstemmen in eigen gemeenteraden. Dit patroon herhaalt zich: na de monsterzege in 2019 splitsten 63 van de 86 gekozen Statenleden zich af [3].