Nederland krijgt minder kanker maar huid- en prostaatkanker stijgen dramatisch
Nederland, donderdag, 16 april 2026.
Vorig jaar kregen 135.000 Nederlanders kanker, minder dan verwacht door bevolkingsgroei. Darm- en longkanker dalen licht, maar huid- en prostaatkanker nemen juist toe door vergrijzing en eerdere zonblootstelling. Opvallend: voor het eerst evenveel vrouwen als mannen krijgen longkanker door rookgedrag uit de jaren zestig.
Daling darm- en longkanker, maar huid en prostaat stijgen
De cijfers laten een gemengd beeld zien. In 2025 kregen 134.756 mensen de diagnose kanker [1][2]. Dat waren er 21 meer dan in 2024, maar de bevolking groeide met zo’n 100.000 mensen [2]. Omgerekend naar inwoneraantal daalt het aantal kankerdiagnoses al sinds 2022 licht [1][2]. Darmkanker en longkanker worden minder vaak vastgesteld [1][2]. Maar huidkanker en prostaatkanker nemen juist toe door de vergrijzing en blootstelling aan uv-straling in het verleden [1]. “Het lijkt erop dat we de grootste stijging in de kans om kanker te krijgen gehad hebben”, zegt Otto Visser van de Nederlandse Kankerregistratie [1][2]. “We hebben de hausse gehad, maar we zitten nog steeds op een hoog niveau.”
Vrouwen halen mannen in bij longkanker door rookverleden
Een opvallende ontwikkeling: voor het eerst waren er in 2025 evenveel nieuwe vrouwelijke als mannelijke longkankerpatiënten [1]. Dat komt door het rookgedrag uit de jaren zestig. “Vrouwen zijn pas veel later gaan roken, zeg maar in de flowerpowertijd”, legt epidemioloog Bart Kiemeney van het Radboudumc uit [1]. “Dat zorgt voor de verschillende effecten die nu zichtbaar zijn bij mannen en vrouwen.” Het risico op longkanker daalt in totaliteit wel [1]. Darmkanker profiteert van het bevolkingsonderzoek dat sinds 2014 loopt - mensen van 55 tot 75 jaar krijgen elke twee jaar een ontlastingstest thuisgestuurd [1]. Visser verwacht echter geen verdere daling van darmkanker door dit programma [1].
Nieuwe detectiemethoden in ontwikkeling
Wetenschappers werken aan innovatieve manieren om kanker eerder op te sporen. In de Verenigde Staten testen onderzoekers rioolwater om darmkanker per wijk te detecteren [3]. De techniek analyseert menselijk RNA in rioolmonsters om signalen van tumoren op te vangen voordat mensen klachten hebben [3]. “Rioolwater werkt als een anonieme gezondheidsmeter: niemand wordt persoonlijk gevolgd, maar samen laten we een duidelijk spoor achter”, aldus de onderzoekers [3]. In Nederland zou dit systeem kunnen helpen om wijken met lage deelname aan screening te identificeren en jongere leeftijdsgroepen in beeld te brengen [3]. De methode is nog experimenteel, maar biedt mogelijk kansen voor vroegere opsporing.