Studenten laten colleges links liggen terwijl AI hun huiswerk doet
Nederland, donderdag, 15 januari 2026.
Nederlandse hogescholen kampen met dramatisch lege collegezalen: slechts 30% van de studenten komt nog opdagen, tegenover 43% voor corona. Van 17 studenten heeft er maar één de verplichte literatuur gelezen. Terwijl AI steeds meer het huiswerk overneemt, besteden studenten minder dan 20 uur per week aan studie. Docenten zien hun zalen leeglopen en vrezen dat traditioneel onderwijs zijn relevantie verliest in het AI-tijdperk.
AI maakt studeren overbodig
Izaak Dekker van de Hogeschool van Amsterdam slaat alarm over wat hij de ‘studeercrisis’ noemt [1]. Zijn onderzoek toont een dramatische daling: waar voor corona nog 43% van de studenten naar colleges kwam, is dat nu gezakt naar slechts 30,6% [1]. Het wordt nog erger. Van de 17 studenten die Dekker ondervroeg had er maar één daadwerkelijk de verplichte literatuur gelezen [1]. Tussen 2017 en 2024 verdubbelde het aantal hbo-studenten dat minder dan 20 uur per week besteedt aan colleges en zelfstudie [1]. “Het onderwijs is gebaseerd op een paar aannames. Die staan allemaal op losse schroeven,” waarschuwt Dekker [1]. AI speelt hierin een cruciale rol: studenten gebruiken het massaal om hun huiswerk te doen, waardoor het voor docenten lastig wordt om te controleren of ze de stof echt begrijpen [1].
Docenten herkennen de problemen
Ellen Klatter van Hogeschool Rotterdam herkent de crisis. “Dit herken ik zeker. Vooral de lage aanwezigheid is echt een issue,” bevestigt zij [1]. Ook Rutger Kappe van InHolland ziet het probleem, al noemt hij het geen crisis. “De afnemende aanwezigheid en verminderde voorbereiding herken ik breed. Docenten zien legere zalen en minder interactie,” aldus Kappe [1]. De cijfers spreken boekdelen: InHolland telt 25.000 studenten, Hogeschool Rotterdam 39.000, terwijl de Hogeschool van Amsterdam met ruim 44.000 studenten het grootst is [1]. Het CBS meldde in 2025 dat jongeren meer werken dan ooit, wat mede verklaart waarom ze minder tijd besteden aan studie [1].
Oplossingen gezocht
De hogescholen zoeken naar oplossingen. Dekker denkt aan opkomstplicht voor eerstejaars [1]. Klatter pleit voor betere professionalisering van docenten [1]. De timing is cruciaal: terwijl studenten worstelen met mentale problemen zoals stress en prestatiedruk - in het hoger onderwijs ervaart 41% vaak prestatiedruk [2] - moeten onderwijsinstellingen hun methoden aanpassen. De Onderwijsraad waarschuwde in december 2025 al dat scholen steeds meer studenten zien met depressie, angst en stress [2]. Het onderwijs moet zichzelf opnieuw uitvinden om relevant te blijven in een wereld waar AI alles kan wat studenten vroeger zelf moesten doen.