Blue monday blijkt marketingtruc die echte depressie gevaarlijk versimpelt

2026-01-19 binnenland

Nederland, maandag, 19 januari 2026.
De ‘meest depressieve dag van het jaar’ werd bedacht door een psycholoog voor een reisbureau in 2005. Nederlandse experts waarschuwen dat dit concept schade aanricht door depressie te reduceren tot een kalenderdatum, terwijl 3 op de 100 Nederlanders daadwerkelijk last heeft van winterdepressie.

Nederlandse organisaties slaan alarm over gevaarlijke mythe

Geestelijke gezondheidsorganisaties in heel Nederland reageren vandaag scherp op Blue Monday. De Samaritans organisatie noemde het concept op sociale media “schadelijk” en “complete onzin” [4]. “Het idee dat er één ‘slechtste dag van het jaar’ bestaat is niet alleen onzin, maar schadelijk omdat het mensen kan weerhouden hulp te zoeken wanneer ze die echt nodig hebben,” aldus Sonya Trivedy, directeur externe betrekkingen van Samaritans [4]. Ook de Mental Health Foundation benadrukte gisteren op Instagram dat Blue Monday “gewoon een mythe” is [5]. Hun boodschap is helder: “We ervaren allemaal pieken en dalen in onze mentale gezondheid het hele jaar door, niet alleen op een willekeurige maandag in januari” [5]. Nederlandse artsen sluiten zich hierbij aan. “Er bestaat geen wetenschappelijk bewijs of psychiatrische data die het idee ondersteunt dat één specifieke maandag in januari de ‘meest depressieve dag van het jaar’ is,” stelt psychiater Dr. Salman Kareem [8].

Hoe Nederlanders daadwerkelijk omgaan met winterse somberheid

Een groot onderzoek van Hart van Nederland, uitgevoerd onder meer dan 2.000 Nederlandse volwassenen, toont aan hoe wij echt omgaan met sombere gevoelens [2]. Maar liefst 85% van de Nederlanders voelt zich weleens somber, terwijl slechts 15% aangeeft dit nooit te ervaren [2]. De meest populaire aanpak? Veertig procent zoekt afleiding via tv, telefoon of gamen [2]. Een derde trekt zich terug, terwijl 31% juist actief wordt door te wandelen, sporten of te klussen [2]. Andere strategieën variëren van positief blijven (27%) tot praten over gevoelens (26%) [2]. In Amsterdam organiseert Vincent Jobse vandaag een speciale workshop schilderen in Bob Ross-stijl. “Mensen kennen elkaar misschien niet, maar gaan veel plezier hebben en samen iets maken,” vertelt de instructeur [2]. Het laat zien dat echte hulp draait om verbinding maken, niet om marketingdatums.

Echte winterdepressie verdient serieuze aandacht

Terwijl Blue Monday een marketingtruc blijkt, heeft 3 op de 100 Nederlanders wél last van echte winterdepressie [1]. Dit komt door minder zonlicht dat meer melatonine aanmaakt, wat slaperigheid veroorzaakt [1]. Ook een tekort aan serotonine speelt een rol bij winterdepressies [1]. Canadees onderzoek uit 2015 bevestigt dat minder zonlicht invloed heeft op winterse dipjes [1]. Cliff Arnall, de psycholoog die Blue Monday bedacht, heeft zijn eigen concept inmiddels afgekraakt. In 2013 noemde hij zijn formule “niet bijzonder nuttig” [3]. In 2018 voegde hij toe dat de negatieve connotaties “nooit mijn bedoeling waren” [4]. Zijn advies nu? “Januari is juist een geweldige tijd om grote beslissingen voor het komende jaar te nemen” [4]. Voor wie écht last heeft van winterdepressie geldt: zoek professionele hulp als sombere gevoelens langer dan twee weken aanhouden of je dagelijkse verantwoordelijkheden beïnvloeden [8].

Bronnen

Blue Monday depressie