Cochleaire implantaten veroorzaken breuk in Nederlandse dovengemeenschap
Nederland, zondag, 25 januari 2026.
Sinds 1986 verdeelt de cochleaire implantaat-technologie de Nederlandse dovengemeenschap. Terwijl 9.298 mensen er inmiddels een hebben, weigeren veel dove mensen het hulpmiddel. ‘God heeft mij doof gemaakt, ik wil doof blijven’, zegt een bewoner van zorgcomplex De Gelderhorst. Critics vrezen dat dove kinderen hun identiteit verliezen en speciaal onderwijs verdwijnt. Het debat raakt de kern van een cultuur die doofheid ziet als identiteit, niet als gebrek dat gerepareerd moet worden.
Weerstand groeit bij medewerkers zorgcomplex De Gelderhorst
In Ede steekt het verzet tegen cochleaire implantaten de kop op bij zorgcomplex De Gelderhorst, waar dove medewerkers hun identiteit verdedigen [1]. Edwin Gille (40), begeleider op de dagbesteding, kreeg op zijn 23ste een CI maar heeft er spijt van: ‘Als mijn familie zou kunnen gebaren, dan had ik nooit een technisch hulpmiddel genomen’ [1]. Marjolein van Duijvenvoorde (43), hoofd administratie, ervaart dagelijks de beperkingen: ‘Met een CI moet je je altijd aanpassen. Drukke gesprekken kan je niet volgen, dan ben je weer diegene met een gebrek’ [1]. Thea Wijkhuisen (87) vat de gevoelens samen: ‘Het is toch prima om doof te zijn? Ik vind het heel normaal’ [1]. De dove medewerkers vrezen dat speciaal onderwijs voor dove kinderen verdwijnt door de opkomst van CI-technologie [1].
Artsen missen impact op dove identiteit volgens critici
Dove professionals waarschuwen dat medici te weinig oog hebben voor de gevolgen van hun adviezen. Marjolein van Duijvenvoorde stelt: ‘Artsen richten zich vaak op oplossingen, maar zien niet altijd wat het betekent voor de identiteit, het welzijn en de toekomst van dove kinderen’ [1]. Nedzad Poljakovic (54) uit scherpe kritiek: dove mensen hoeven niet ‘heel gemaakt’ te worden [1]. Wim Maljers (77) vindt dat dokters te weinig kennis hebben van de dovenwereld en ouders te snel adviseren een CI te geven [1]. Maatschappelijk werker Henrieke Kramer (41) vraagt zich af of er gekeken wordt naar de sociaal-emotionele gesteldheid van kinderen met CI op latere leeftijd [1]. Onderzoek van het Erasmus MC toont aan dat jongeren van 13-18 jaar met hoortoestellen beter scoren op kwaliteit van leven dan leeftijdsgenoten met cochleaire implantaten [3].
Gebarentaal blijft cruciaal ondanks technische vooruitgang
Van Duijvenvoorde benadrukt dat gebarentaal belangrijk blijft voor de ontwikkeling van dove kinderen, ook voor kinderen met een CI [1]. Beppie Maljers (76), voormalig gebarentaaldocent, zag dat dove kinderen met regulier onderwijs soms een hoger niveau bereikten, maar dat de meeste kinderen met een CI het heerlijk vonden om op de dovenschool te gebaren [1]. De Nederlandse dovengemeenschap benadrukt dat iedereen zelf moet weten of ze de keuze maken voor een operatie [1]. Sinds de eerste volwassene in 1986 een CI kreeg [1], zijn de meningen verdeeld gebleven. De discussie toont aan hoe technologische vooruitgang botst met culturele identiteit - een dilemma dat veel ouders van dove kinderen voor lastige keuzes stelt.