Provincies negeren pesticidenuitspraak Raad van State al bijna een jaar
Den Haag, maandag, 9 februari 2026.
Bijna een jaar na de uitspraak van de Raad van State hebben nog geen provincies vergunningen verleend voor pesticiden die schadelijk kunnen zijn voor beschermde natuur. Van de negen ondervraagde provincies gaf geen enkele vergunningen uit. Ondertussen vond onderzoeksgroep Meten=Weten 37 verschillende bestrijdingsmiddelen in de lucht boven de Marker Wadden, 7 kilometer van de kust. Bollentelers, lelietelers en akkerbouwers gebruiken dit seizoen waarschijnlijk weer dezelfde middelen als vorig jaar, terwijl de wet dit eigenlijk verbiedt zonder natuurvergunning.
Complexe vraagstukken houden provincies tegen
De vertraging ontstaat doordat provincies worstelen met de afweging tussen natuurbescherming en economische belangen van telers [1][3]. Limburg noemt de uitspraak van de Raad van State “zeer complexe vraagstukken” [1][3]. Het probleem begon in april 2025, toen de Raad van State oordeelde dat bestrijdingsmiddelen die kunnen uitwaaien naar Natura 2000-gebieden een natuurvergunning nodig hebben [1][3]. Deze uitspraak kwam voort uit een rechtszaak die Milieudefensie in 2018 aanspande tegen provincie Drenthe over een lelieteler nabij het Holtingerveld [1][3]. Maar telers vragen gewoon geen vergunningen aan en provincies handhaven niet, waardoor de situatie vastloopt [1][3]. Het Interprovinciaal Overleg (IPO) probeert wel gezamenlijk beleid te maken, zodat niet elke provincie het wiel opnieuw hoeft uit te vinden [1][3].
Meten=Weten spreekt van schandalige situatie
Burgercollectief Meten=Weten noemt de trage voortgang “schandalig” en spreekt van “een soort moratorium” [1][3]. Voorzitter Frans Rooijers ergerde zich vooral aan een gesprek met het IPO eind oktober 2025 [1]. “Toen dacht ik: ze gaan ons iets voorleggen. Maar ze vroegen juist aan ons wat er moest gebeuren,” aldus Rooijers [1]. Meten=Weten deed het IPO een concreet voorstel voor een verbod op circa 70 pesticiden die zijn aangetroffen in Natura 2000-gebieden [1][3]. Dat voorstel kreeg nog geen inhoudelijke reactie [3]. De organisatie kondigt aan door te gaan met het indienen van handhavingsverzoeken [1]. “We blijven gewoon doorgaan tot schadelijke pesticiden niet meer gebruikt worden,” stelt Rooijers [1].
Gevolgen voor telers door heel Nederland
De juridische impasse treft telers in meerdere provincies. Bollentelers in Noord- en Zuid-Holland, lelietelers in Drenthe en akkerbouwers in Limburg zullen dit plantseizoen waarschijnlijk dezelfde middelen blijven gebruiken als vorig jaar [3]. Dit terwijl onderzoek van Meten=Weten toont dat pesticiden ver kunnen uitwaaien [1][3]. Op de Marker Wadden, ruim 7 kilometer van de kust, vonden onderzoekers 37 verschillende bestrijdingsmiddelen in de lucht [1][3]. Zolang provincies niet handhaven en telers geen vergunning aanvragen, blijft er een kloof tussen de rechterlijke uitspraak en de praktijk bestaan [3]. Voor consumenten betekent dit dat mogelijk schadelijke stoffen nog steeds ongecontroleerd worden gebruikt nabij kwetsbare natuurgebieden.