Europa verlaagt gasdoelstellingen om prijsschok door Iran-oorlog te overleven

2026-03-22 economie

Brussel, zondag, 22 maart 2026.
De EU vraagt lidstaten hun gasreserves te verlagen van 90% naar 80% vanwege de Iran-oorlog die gasprijzen met 30% deed stijgen sinds 28 februari.

Energiecommissaris stuurt noodbrief naar hoofdsteden

Eurocommissaris voor Energie Dan Jørgensen stuurde zaterdag 21 maart een brief naar alle EU-energieministers [1][2][3]. Hij vraagt lidstaten hun gasopslagdoelstelling te verlagen van 90% naar 80% capaciteit [4][5]. De commissaris wil dat landen ‘zo vroeg mogelijk in het vulseizoenen’ beginnen met het geleidelijk vullen van hun gasreserves [6]. Dit moet voorkomen dat er aan het eind van de zomer een koopgolf ontstaat die de prijzen nog verder omhoog jaagt [7]. Landen krijgen ook een maand extra tijd: de deadline verschuift van 1 november naar 1 december [8]. In ‘moeilijke omstandigheden’ mogen landen zelfs tot 20 procentpunten afwijken van het 90%-doel, mits de Europese Commissie dit goedkeurt [9].

Oorlog raakt Qatar en veroorzaakt wereldwijde energieschaarste

De Iran-oorlog die op 28 februari begon heeft dramatische gevolgen voor de wereldwijde energiemarkten [10]. Olieprijzen schoten omhoog met meer dan 50% sinds het conflict uitbrak [11][12]. EU-gasprijzen stegen met meer dan 30% [13][14]. Op 19 maart viel Iran Qatar’s Ras Laffan Industrial City complex aan als vergelding voor een Israëlische aanval op Iran’s South Pars gasveld [15]. Deze Qatarese faciliteit levert 20% van de wereldwijde vloeibare aardgas (LNG) voorraad [16]. QatarEnergy meldde dat 17% van Doha’s exportcapaciteit is weggevallen en dat dit de export tot vijf jaar kan beïnvloeden [17][18]. Iran heeft effectief de Straat van Hormuz geblokkeerd, waardoor wereldwijde olieleveringen met een kwart zijn verminderd [19].

Nederlandse consument voorlopig gespaard van acute problemen

Nederlandse gasvoorraden zijn historisch laag met slechts 6,8% vulling [20]. Gasnetbeheerder Gasunie voorziet echter geen directe problemen nu de lente begint [21]. Nederland importeert het meeste gas via pijpleidingen uit Noorwegen en LNG vooral uit de VS, niet uit het door oorlog getroffen Qatar [22]. Minister Stientje van Veldhoven (Klimaat, D66) herhaalde vrijdag dat de leveringszekerheid hier niet in gevaar is [23]. Als marktpartijen hun gasbergingen niet vullen omdat gas nu heel duur is, kijkt ze naar staatsdeelneming EBN om die taak over te nemen [24]. Jørgensen waarschuwde wel dat Europa als netto-energie-importeur toch geraakt wordt door de ‘hoge en volatiele wereldprijzen’ [25].

Bronnen

energiecrisis gasreserves