Amerikaanse virusexperts mogen niet meer praten met WHO tijdens uitbraken
Washington, maandag, 25 mei 2026.
De Trump-regering heeft sinds januari 2026 Amerikaanse onderzoekers van infectieziekten verboden om direct te communiceren met de Wereldgezondheidsorganisatie. Terwijl ebola en hantavirus uitbreken woeden, mogen experts van het NIAID alleen nog ‘luisteren’ in WHO-vergaderingen. Dit gebeurt precies op het moment dat de VS cruciale gezondheidsfuncties vacant heeft laten staan en internationale hulporganisaties heeft wegbezuinigd. Experts waarschuwen dat Amerika nu blind opereert tijdens mondiale gezondheidscrises.
Ebola-uitbraak escaleert terwijl VS toekijkt
De timing van de Amerikaanse isolatie kon niet slechter. Op 17 mei verhoogde de WHO het risiconiveau van de ebola-uitbraak in de Democratische Republiek Congo van ‘hoog’ naar ‘zeer hoog’ [1]. Een Amerikaanse arts raakte besmet met ebola in Afrika en wordt nu behandeld in een Duits ziekenhuis, terwijl zijn familie in quarantaine zit [1]. Achttien mensen van een schip met een hantavirus-uitbraak zitten in quarantaine in Nebraska [1]. De CDC wil zeven experts sturen naar Congo en Oeganda, maar moet nu werken via een bureaucratische keten van commando in plaats van directe WHO-samenwerking [1]. Voor Nederlandse reizigers betekent dit dat vluchten uit ebola-gebieden alleen nog mogen landen op drie Amerikaanse luchthavens voor gezondheidscontroles [1].
Amerika draait de kraan dicht voor mondiale gezondheid
De VS trok zich in januari 2026 terug uit de WHO en liet cruciale gezondheidsfuncties vacant [1]. De directeur van het infectieziektenagentschap en de surgeon general hebben geen vervanger gekregen [1]. Het US Agency for International Development werd in 2025 opgeheven door bezuinigingen van het Department of Government Efficiency [1]. ‘We hebben nu volksgezondheidsleiders in dit land die de meeste instellingen voor mondiale gezondheid hebben afgeschreven’, zegt Jeremy Konyndyk van Refugees International [1]. Een hoge NIAID-functionaris legt uit hoe beperkt ze nu opereren: maximaal drie experts mogen WHO-vergaderingen bijwonen, alleen om te luisteren [1]. Echte onderzoeksvragen moeten ze doorsturen via ‘de juiste commandoketen’ [1].
Nederlandse gezondheid loopt risico door Amerikaanse isolatie
Voor Nederland betekent de Amerikaanse terugtrekking uit mondiale virusbestrijding meer risico’s [GPT]. Pandemieën stoppen niet bij grenzen, zoals COVID-19 pijnlijk duidelijk maakte [GPT]. Minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio geeft de WHO de schuld van het te late waarschuwen voor ebola [1]. Maar Konyndyk wijst op een cruciaal probleem: ‘Als er meerdere Amerikaanse gezondheidspartners clusters van onverklaarbare virale hemorragische koorts zagen, zouden ze dat de keten hebben opgestuurd. Behalve dat ze eigenlijk niemand meer hadden om het naar op te sturen’ [1]. Een woordvoerder van het ministerie van Volksgezondheid beweert dat teams ‘coördineren om duplicatie te voorkomen’, maar de praktijk toont het tegenovergestelde [1].