Nederlandse werknemers werken het minst van heel Europa maar economen slaan alarm
Nederland, donderdag, 12 februari 2026.
Nederland heeft officieel de kortste werkweken van Europa met gemiddeld 32,1 uur per week. Veel bedrijven experimenteren succesvol met vierdaagse werkweken zonder salarisverlaging. Werknemers zijn gelukkiger, ziekteverzuim daalt en personeelsbehoud stijgt. Maar OESO-economen waarschuwen: de Nederlandse productiviteit groeit al 15 jaar niet meer. ‘De Nederlanders zijn rijk en werken weinig, maar hoe duurzaam is dit?’ vraagt economist Nicolas Gonne zich af. De spanning tussen werkgeluk en economische groei wordt steeds zichtbaarder.
Bedrijven pionieren met succes
Amsterdam-gebaseerd bedrijf Positivity Branding deed in 2019 wat veel Nederlandse werkgevers nu overwegen [1]. Oprichters Gavin Arm en Bert de Wit schakelden over naar een vierdaagse werkweek van 32 uur zonder salarisverlaging [1]. “Working smarter not harder”, zegt De Wit [1]. Bij Nmbrs ziet chief people officer Marieke Pepers concrete resultaten: “Staff sickness is down, and retention is up” [1]. Ze krijgt haar beste ideeën tijdens het uitlaten van de hond, niet achter haar bureau [1]. Deze week ging een Nederlandse werknemer viraal nadat zijn Amerikaanse manager hem confronteerde omdat hij om 17:00 offline ging en niet reageerde op weekendberichten [2]. De Nederlandse HR-afdeling moest uitleggen dat lokale contracten een 40-urige werkweek specificeren met verwachtingen die aansluiten bij de Nederlandse arbeidscultuur [2].
Vakbond en regering zien kansen
De FNV, de grootste vakbond van Nederland, lobbyt bij de regering om de vierdaagse werkweek officieel aan te bevelen [1]. Nederlandse werknemers hebben al een wettelijk recht om kortere uren aan te vragen [1]. Yvette Becker van de FNV ziet extra voordelen: “You gain productivity with less absenteeism” [1]. Een vierdaagse werkweek zou ook de gender gap kunnen verkleinen [1]. Bert de Wit van Positivity Branding denkt dat dit werkmodel aantrekkelijker kan maken in sectoren met tekorten zoals onderwijs en gezondheidszorg [1]. “It could be a way to make those professions way more attractive and get the productivity back up”, stelt hij [1].
Economen waarschuwen voor stagnatie
De cijfers lijken de zorgen te bevestigen. Daniela Glocker van de OESO erkent dat Nederland hoge productiviteit combineert met minder werkuren, maar waarschuwt: “what we’ve seen over the past 15 years is that it [productivity] hasn’t grown” [1]. Haar collega Nicolas Gonne stelt de kernvraag: “The Dutch are rich and they work less – but the question is, how sustainable is this?” [1]. Nederlandse conservatieve opvattingen over werk spelen ook mee. Een studie uit 2024 toont aan dat een op de drie mensen vindt dat moeders met jonge kinderen maximaal één dag per week moeten werken [1]. Voor vaders geldt dit voor slechts 5 procent [1]. Peter Hein van Mulligen van het CBS wijst op “institutionalised conservatism” dat vrouwen belemmert [1]. De Nederlandse arbeidsmarkt staat dus voor een dilemma: behoud van geluk versus groei.