Gesanctioneerde minister Sjoerdsma reist begin juli naar China voor cruciale chipgesprekken
Den Haag, donderdag, 28 mei 2026.
De man die China in 2021 sanctioneerde, stapt begin juli het vliegtuig in richting Peking. Op de agenda: ruzie over ASML en Nexperia.
Van sanctielijst naar onderhandelingstafel
Sjoerd Sjoerdsma (D66), minister van Buitenlandse Handel, reist van 6 tot en met 9 juli 2026 naar China [1][2]. Dat is opmerkelijk, want Beijing zette hem in 2021 persoonlijk op een sanctielijst — straf voor zijn kritische motie over de Oeigoerse genocide in Xinjiang [2]. China ontkent die genocide tot op de dag van vandaag [GPT]. Sjoerdsma is inmiddels van die lijst af, al maakte Beijing dat nooit officieel bekend [1][2]. De reis maakt hem de tweede minister van het nieuwe kabinet — beëdigd op 23 februari 2026 — die China bezoekt. Landbouwstaatssecretaris Silvio Erkens ging hem voor, in de week van 18 tot 24 mei 2026 [2]. In Peking ontmoet Sjoerdsma minister van Handel Wang Wentao. In Shanghai staat een gesprek gepland met Chen Jining, de partijsecretaris van de stad [1]. Het ministerie van Buitenlandse Zaken bevestigt dat ‘er wordt gewerkt aan een bezoek’, maar wil verder niets kwijt [1][2].
ASML en Nexperia: de twee hete hangijzers
De gesprekken draaien om twee concrete dossiers die Nederlandse burgers direct raken. Eerste dossier: ASML. Dit Veldhovense bedrijf maakt de meest geavanceerde lithografiemachines ter wereld — zonder die machines geen moderne chips, en zonder chips geen smartphones, auto’s of ziekenhuisapparatuur [GPT]. Nederland en de EU verbieden ASML al jaren om zijn nieuwste machines naar China te exporteren, mede onder druk van Amerikaanse wetgeving die bondgenoten verplicht die restricties aan te scherpen [1]. Tweede dossier: Nexperia. Dit Nederlandse chipbedrijf is eigendom van het Chinese Wingtech [2]. Den Haag trok daar eind 2025 aan de rem: demissionair minister Karremans (Economische Zaken) greep in bij Nexperia, waarna een eerder geplande handelsmissie naar China alsnog werd afgeblazen omdat er geen hoogwaardige Chinese gesprekspartners beschikbaar waren [2]. Nu probeert Sjoerdsma de draad weer op te pakken — met een zakelijke delegatie waarvan de samenstelling nog niet bekend is [1].
Twijfels in Den Haag: kan Sjoerdsma zijn eigen kritiek inslikken?
Niet iedereen in Den Haag juicht het bezoek toe. De Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (MIVD) waarschuwt al langer dat Chinese bedrijven de Russische oorlogsinspanningen in Oekraïne steunen en dat China actief spioneert, cyberaanvallen uitvoert en heimelijk technologie verwerft [2]. Dat maakt de reis politiek beladen. China-deskundigen en politieke kringen in Den Haag vragen zich hardop af of Sjoerdsma zijn eigen kritische Oeigoeren-motie van 2021 nu zomaar in zijn zak steekt [2]. Het is een klassiek diplomatiek dilemma: handel of mensenrechten? Of allebei, maar dan heel ongemakkelijk tegelijk. Eind maart 2026 sprak Sjoerdsma de Chinese handelsminister Wang Wentao al tijdens een WTO-conferentie — dat was een eerste voorzichtige ontdooiing [2]. Of de reis van begin juli echt iets oplevert voor Nederlandse bedrijven en voor de positie van ASML, blijft vooralsnog [alert! ‘er zijn geen concrete uitkomsten of afspraken bekendgemaakt voorafgaand aan het bezoek’] afwachten.